Đức Thánh Cha Lêô XIV: “Sự thánh thiện không phải là đặc ân của một số ít người, mà là hồng ân trao cho mọi người đã lãnh nhận phép rửa”
Tiếp kiến Chung: Trong bài giáo lý ngày 08 tháng 4 năm 2026, Đức Thánh Cha tiếp tục loạt bài về Hiến chế Tín lý Lumen Gentium của Công đồng Vaticanô II, nhấn mạnh rằng sự nên thánh là ơn gọi phổ quát của mọi tín hữu và được biểu lộ trong đời sống hằng ngày qua đức ái và việc noi gương Đức Kitô.
Trong buổi Tiếp kiến chung diễn ra vào Thứ Tư này, ngày 08 tháng 4 năm 2026, tại Vatican, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã suy tư về chương thứ năm của Hiến chế Tín lý Lumen Gentium, chương dành riêng nói về ơn gọi nên thánh phổ quát trong Giáo hội. Đức Thánh Cha nhắc lại rằng văn kiện Công đồng nhấn mạnh sự nên thánh “không phải là đặc ân của một số ít người, mà là hồng ân trao cho mọi người đã lãnh nhận phép rửa phải nỗ lực đạt đến sự trọn hảo của đức ái, tức là sự viên mãn của tình yêu đối với Thiên Chúa và tha nhân.”
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng tất cả các tín hữu đều được mời gọi sống trong ân sủng của Thiên Chúa, thực thi các nhân đức và nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, là mẫu mực và thước đo của sự thánh thiện. Về phương diện này, Ngài lưu ý rằng hình thức cao nhất của sự nên thánh vẫn là tử đạo, “chứng tá cao cả nhất của đức tin và đức ái,” và mỗi người tín hữu phải sẵn sàng tuyên xưng Đức Kitô ngay cả đến mức đổ máu mình ra, “như đã luôn xảy ra và vẫn tiếp tục diễn ra ngày nay.” Sự sẵn lòng làm chứng này trở nên cụ thể mỗi khi các Kitô hữu để lại những dấu chỉ của đức tin và tình yêu trong xã hội, dấn thân cho công lý.
Đức Lêô XIV giải thích rằng tất cả các bí tích, và đặc biệt là Bí tích Thánh Thể, tạo nên “lương thực nuôi dưỡng đời sống thánh thiện,” làm cho mỗi người nên giống Đức Kitô. Ngài nói thêm, sự thánh thiện là món quà của Chúa Giêsu nhằm thánh hóa Giáo hội và được biểu lộ trong đời sống hằng ngày “mỗi khi chúng ta đón nhận món quà đó với niềm vui và đáp lại bằng sự dấn thân.” Trích lời Thánh Phaolô VI, ngài nhắc lại rằng để Giáo hội trở nên đích thực, tất cả những người đã chịu phép rửa phải “nên thánh, nghĩa là trở thành những người con xứng đáng, mạnh mẽ và trung kiên của Giáo hội.”
Đức Thánh Cha thừa nhận rằng Giáo hội là thánh theo bản chất, nhưng chưa hoàn toàn và trọn vẹn trong cuộc lữ hành trần thế. Trái lại, Giáo hội được mời gọi củng cố ơn này “giữa những cuộc bách hại của thế gian và những an ủi của Thiên Chúa.” Thực tại đau buồn của tội lỗi trong Giáo hội — nghĩa là trong tất cả chúng ta — trở thành lời mời gọi hoán cải cách nghiêm túc, phó thác cho Chúa, Đấng đổi mới chúng ta trong đức ái. Ngài khẳng định: “Ân sủng vô biên này thánh hóa Giáo hội, trao cho chúng ta một sứ mạng phải thực hiện mỗi ngày: đó là sự hoán cải của chúng ta.”
Vì thế, sự thánh thiện “không chỉ mang tính thực hành, như thể chỉ thu gọn vào một cam kết luân lý cho dù lớn lao đến đâu, nhưng liên quan đến chính bản chất của đời sống Kitô hữu, cả về cá nhân lẫn cộng đoàn.”
Đức Thánh Cha cũng dành một phần quan trọng trong bài suy tư để nói về chương thứ sáu của Hiến chế Lumen Gentium, về đời sống thánh hiến. Những nam nữ tu sĩ đón nhận các lời khuyên Phúc âm về khó nghèo, sự khiết tịnh và vâng phục đã diễn tả một cách triệt để ơn gọi nên thánh phổ quát. Ngài giải thích rằng ba nhân đức này “không phải là những quy tắc trói buộc tự do, nhưng là những ơn giải phóng của Chúa Thánh Thần.” Sự nghèo khó diễn tả lòng tin tưởng tuyệt đối vào sự Quan phòng, giải thoát con người khỏi sự tính toán và tư lợi; đức vâng phục lấy mẫu mực nơi sự hiến dâng của Đức Kitô cho Chúa Cha, giải thoát con người khỏi sự nghi kỵ và thống trị; và đức khiết tịnh là sự hiến dâng một con tim ngay thẳng và trinh trong trong tình yêu để phục vụ Thiên Chúa và Giáo hội.
Đức Lêô XIV nhắc nhở chúng ta rằng không có kinh nghiệm nhân sinh nào mà Thiên Chúa không cứu chuộc: “Ngay cả đau khổ, khi được sống trong sự hiệp thông với cuộc Khổ nạn của Chúa, cũng trở thành con đường nên thánh.” Ân sủng hoán cải và biến đổi cuộc đời sẽ củng cố chúng ta trong mọi thử thách, không phải đưa chúng ta đến một lý tưởng xa vời, nhưng đến cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa, Đấng đã trở nên người phàm vì yêu thương.
Kết thúc buổi tiếp kiến, Đức Thánh Cha khẩn cầu sự chuyển cầu của Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ của Ngôi Lời Nhập Thể, luôn nâng đỡ và che chở hành trình nên thánh của chúng ta.
Bài giáo lý này nằm trong loạt bài mà Đức Lêô XIV đã triển khai từ đầu năm 2026 về các văn kiện của Công đồng Vaticanô II, đặc biệt chú trọng đến Lumen Gentium, Hiến chế Tín lý về Giáo hội.
Toàn văn bài giảng:
ĐỨC LÊÔ XIV
TIẾP KIẾN CHUNG
Quảng trường Thánh Phêrô
Thứ Tư, ngày 08 tháng 4 năm 2026
__________________________________
Các Văn kiện của Công đồng Vaticanô II. II. Hiến chế Tín lý Lumen gentium. 7. Sự thánh thiện và các lời khuyên Phúc Âm trong Giáo hội
Anh chị em thân mến, chào mừng anh chị em!
Hiến chế Lumen gentium (LG) của Công đồng Vatican II về Giáo hội đã dành trọn một chương, chương thứ năm, để nói về ơn gọi nên thánh phổ quát của tất cả các tín hữu: mỗi người chúng ta đều được mời gọi sống trong ân sủng của Thiên Chúa, thực thi các nhân đức và noi gương Đức Kitô. Theo Hiến chế Công đồng, sự thánh thiện không phải là đặc ân dành cho một số ít người, mà là một ơn đòi buộc mọi người đã chịu phép rửa phải nỗ lực đạt tới sự trọn hảo của đức ái, nghĩa là sự viên mãn của tình yêu đối với Thiên Chúa và đối với tha nhân. Thực vậy, đức ái là trung tâm của sự thánh thiện mà mọi tín hữu được mời gọi: được Chúa Cha ban tặng, qua Chúa Con là Chúa Giêsu, nhân đức này “điều khiển mọi phương thế nên thánh và ban sức sống cho chính những phương thế ấy” (LG, 42). Cấp độ cao nhất của sự thánh thiện, cũng như trong những ngày đầu của Giáo hội, là tử đạo, “chứng tá cao cả nhất của đức tin và đức ái” (LG, 50): vì thế, bản văn Công đồng dạy rằng mỗi người tín hữu phải sẵn sàng tuyên xưng Đức Kitô dù cho phải đổ máu (x. LG, 42), như đã luôn xảy ra và vẫn tiếp tục diễn ra ngày nay. Sự sẵn sàng làm chứng này được thực hiện mỗi khi người Kitô hữu để lại những dấu chỉ của đức tin và tình yêu trong xã hội, dấn thân cho công lý.
Tất cả các Bí tích, và cách riêng là Bí tích Thánh Thể, là lương thực nuôi dưỡng đời sống thánh thiện, làm cho mỗi người nên đồng hình đồng dạng với Đức Kitô, là mẫu mực và thước đo của sự thánh thiện. Người thánh hóa Giáo hội, mà Người là Đầu và là Mục tử: xét theo khía cạnh này, sự thánh thiện là hồng ân của Chúa, được biểu lộ trong đời sống hằng ngày của chúng ta mỗi khi chúng ta đón nhận với niềm vui và đáp lại bằng sự dấn thân. Về điểm này, Thánh Phaolô VI, trong buổi Tiếp kiến Chung ngày 20 tháng 10 năm 1965, đã nhắc lại rằng Giáo hội, để trở nên đích thực, đòi hỏi mọi người đã chịu phép rửa phải “nên thánh, nghĩa là thực sự trở thành những người con xứng đáng, mạnh mẽ và trung kiên của Giáo hội”. Điều này được thực hiện như một sự biến đổi nội tâm, nhờ đó đời sống của mỗi người được nên giống Đức Kitô nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần (x. Rm 8:29; LG, 40).
Hiến chế Lumen gentium mô tả sự thánh thiện của Giáo hội Công giáo như một trong những đặc tính cấu thành của mình, được đón nhận trong đức tin, vì Giáo hội được tin cách không sai lầm là “thánh thiện” (LG, 39): điều này không có nghĩa là Giáo hội đã thánh thiện theo nghĩa trọn vẹn và hoàn hảo, nhưng là Giáo hội được mời gọi củng cố hồng ân thần linh này trong cuộc lữ hành tiến về cùng đích vĩnh cửu, bước đi “giữa những cuộc bách hại của thế gian và những an ủi của Thiên Chúa” (Thánh Augustinô, De civitate Dei 18, 51, 2; LG, 8). Thực tại đau buồn của tội lỗi trong Giáo hội, tức là trong tất cả chúng ta, mời gọi mỗi người thực hiện một sự hoán cải đời sống cách nghiêm túc, phó thác mình cho Chúa, Đấng đổi mới chúng ta trong đức ái. Chính ân sủng vô biên này, vốn thánh hóa Giáo hội, đã trao phó cho chúng ta một sứ mạng phải hoàn thành mỗi ngày: đó là sự hoán cải của chúng ta. Vì vậy, sự thánh thiện không chỉ mang tính thực hành, như thể có thể thu gọn vào một cam kết đạo đức, dù lớn lao đến đâu, nhưng liên quan đến chính bản chất của đời sống Kitô hữu, cả về phương diện cá nhân lẫn cộng đoàn.
Từ viễn cảnh này, đời sống thánh hiến giữ một vai trò quyết định, mà Hiến chế Công đồng đã xem xét trong chương sáu (x. các số 43-47). Trong Dân Thánh của Thiên Chúa, đời sống thánh hiến cấu thành một dấu chỉ ngôn sứ của thế giới mới, được cảm nghiệm ngay tại đây và ngay bây giờ trong lịch sử. Thật vậy, những dấu chỉ của Nước Thiên Chúa, vốn đã hiện diện trong mầu nhiệm Giáo hội, chính là những lời khuyên Phúc âm định hình mọi kinh nghiệm của đời sống thánh hiến: nghèo khó, khiết tịnh và vâng phục. Ba nhân đức này không phải là những quy luật trói buộc tự do, nhưng là những hồng ân giải phóng của Chúa Thánh Thần, nhờ đó một số tín hữu được hiến dâng trọn vẹn cho Thiên Chúa. Đức khó nghèo diễn tả sự tín thác trọn vẹn vào sự Quan Phòng, giải thoát con người khỏi sự tính toán và tư lợi; đức vâng phục lấy mẫu mực nơi sự tự hiến của Đức Kitô dâng lên Chúa Cha, giải thoát khỏi sự nghi kỵ và thống trị; đức khiết tịnh là ơn của một trái tim toàn vẹn và tinh tuyền trong tình yêu, phục vụ Thiên Chúa và Hội Thánh.
Khi nên đồng hình đồng dạng với lối sống này, những người thánh hiến làm chứng cho ơn gọi nên thánh phổ quát của toàn thể Hội Thánh, dưới hình thức môn đệ cách triệt để. Các lời khuyên Phúc Âm biểu lộ sự tham dự trọn vẹn vào đời sống của Đức Kitô, cho đến thập giá: chính nhờ hy tế của Đấng Chịu Đóng Đinh mà tất cả chúng ta được cứu chuộc và được thánh hóa! Khi chiêm ngắm biến cố này, chúng ta nhận ra rằng không có kinh nghiệm nhân sinh nào mà Thiên Chúa không cứu chuộc: ngay cả đau khổ, khi được sống trong sự hiệp thông với cuộc khổ nạn của Chúa, cũng trở thành con đường nên thánh. Ân sủng hoán cải và biến đổi đời sống nhờ đó thêm sức cho chúng ta trong mọi thử thách, không phải hướng chúng ta đến một lý tưởng xa vời, mà đến cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa, Đấng đã trở nên người phàm vì tình yêu. Xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ rất Thánh của Ngôi Lời Nhập Thể, luôn nâng đỡ và bảo vệ hành trình của chúng ta.
***
LỜI KÊU GỌI
Sau những giờ phút căng thẳng rất lớn vừa qua tại Trung Đông và trên toàn thế giới, tôi đón nhận với sự hài lòng, và như một dấu chỉ của niềm hy vọng sâu xa, thông báo về một lệnh ngừng bắn ngay lập tức trong hai tuần. Chỉ bằng cách quay lại bàn đàm phán, chúng ta mới có thể chấm dứt chiến tranh.
Tôi kêu gọi anh chị em đồng hành với thời gian ngoại giao nhạy cảm này bằng lời cầu nguyện, với hy vọng rằng thiện chí đối thoại có thể trở thành phương thế để giải quyết các tình huống xung đột khác trên thế giới.
Tôi lặp lại lời mời gọi mọi người hiệp cùng tôi trong Đêm Canh Thức Cầu Nguyện cho Hòa Bình, mà chúng ta sẽ cử hành tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô vào thứ Bảy ngày 11 tháng 4.
_____________________________
Lời chào đặc biệt:
Tôi chào anh chị hành hương và khách viếng thăm nói tiếng Anh tham dự buổi tiếp kiến hôm nay, đặc biệt là các nhóm đến từ Anh, Ireland, Nigeria, Úc, Philippines, Việt Nam và Hoa Kỳ. Trong niềm vui của Chúa Kitô Phục sinh, tôi cầu xin lòng thương xót đầy yêu thương của Thiên Chúa là Cha chúng ta đổ xuống trên anh chị em và gia đình. Xin Chúa chúc lành cho tất cả anh chị em và xin bình an của Người ở cùng anh chị em!
[Nguồn: exaudi]
[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 9/4/2026]
