Những suy tư của Đức Thánh Cha Lêô XIV về nghệ thuật giáo dục Kitô giáo
Diễn văn của Đức Thánh Cha trước các thành viên tham dự Hội nghị Toàn thể của Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống06 THÁNG 02 NĂM 2026 17:39
ZENIT STAFF
(ZENIT News / Vatican City, 05.02.2026). - Sáng thứ Sáu, ngày 06 tháng 02, trong Hội trường Clementine thuộc Điện Tông tòa, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tiếp kiến các thành viên của Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, đang quy tụ tại Roma để tham dự Phiên họp Toàn thể. Dưới đây là diễn từ của Đức Thánh Cha:
*******
Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.
Bình an cho anh chị em!
Thưa Đức Hồng y, thưa quý Đức cha,
Quý linh mục, anh chị em thân mến,
Tôi rất vui mừng được gặp anh chị em trong những ngày này, khi anh chị em đang quy tụ về đây tham dự Phiên họp Toàn thể của Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống. Trọng tâm công việc của anh chị em là các chủ đề về đào tạo Kitô giáo và các Đại hội Thế giới, là những thực tại quan trọng đối với toàn thể Giáo hội.
Các Đại hội Thế giới quy tụ một lượng lớn người tham dự và đòi hỏi công tác tổ chức phức tạp, lắng nghe và cộng tác với các cộng đoàn địa phương cũng như với các cá nhân và tổ chức, mà nhiều người trong số đó có bề dày và kinh nghiệm quý giá về công cuộc loan báo Tin Mừng.
Tuy nhiên, tôi muốn đặc biệt tập trung vào chủ đề đào tạo Kitô giáo. Những lời của Thánh Phaolô mà anh chị em chọn làm chủ đề cho cuộc họp lần này đã chỉ ra một hướng đi rõ ràng về phương diện đó. Nếu chúng ta xem xét trọn vẹn câu được trích dẫn, chúng ta đọc thấy: “Hỡi anh em, những người con bé nhỏ của tôi, mà tôi phải quặn đau sinh ra một lần nữa cho đến khi Đức Kitô được thành hình nơi anh em!” (Gl 4:19). Thánh Tông đồ gọi các tín hữu Galát là “những người con bé nhỏ của tôi”, hàm ý một sự “quặn đau” mà qua đó, không thiếu những nỗi thống khổ, ngài đã dẫn dắt họ đón nhận Đức Kitô. Như thế, việc đào tạo được đặt trong bối cảnh của sự “sinh thành”, của “trao ban sự sống”, “sinh ra”, trong một động lực mà dù có đau đớn, vẫn dẫn người môn đệ đến sự kết hiệp sống động với chính con người Đấng Cứu Độ, đang sống và hoạt động trong họ, Đấng có khả năng biến đổi việc “sống theo tính xác thịt” (x. Rm 7:5) thành “đời sống có Đức Kitô ở trong chúng ta” (x. 2 Cr 13:5; Gl 2:20).
Đây là một chủ đề hết sức gần gũi với Thánh Tông đồ và hiện diện trong nhiều đoạn viết trong các bài đọc của ngài. Chẳng hạn, khi ngỏ lời với tín hữu Côrintô: “Thật thế, cho dầu anh em có ngàn vạn giám thị trong Đức Kitô, anh em cũng không có nhiều cha đâu, bởi vì trong Đức Kitô Giêsu, nhờ Tin Mừng, chính tôi đã sinh ra anh em” (1 Cr 4:15).
Quả thật, trong Giáo hội, đôi khi hình ảnh người đào tạo như một “nhà sư phạm”, chuyên chú vào việc truyền đạt những hướng dẫn và năng lực tôn giáo, đã lấn lướt hình ảnh người “cha” có khả năng sinh thành đức tin. Nhưng, sứ mạng của chúng ta cao cả hơn thế nhiều, và vì vậy chúng ta không thể dừng lại ở việc truyền thụ một giáo thuyết, một sự tuân giữ, hay một luân lý, nhưng đúng hơn, chúng ta được mời gọi chia sẻ những gì chúng ta đang sống, với lòng quảng đại, tình yêu chân thành dành cho các linh hồn, sẵn lòng chịu đau khổ vì người khác, và hiến thân không điều kiện, như những bậc cha mẹ hy sinh bản thân vì con cái của mình.
Và điều này dẫn chúng ta đến một khía cạnh khác của việc đào tạo: chiều kích cộng đoàn. Quả thật, cũng như sự sống con người được truyền sinh nhờ tình yêu giữa một người nam và một người nữ, thì đời sống Kitô hữu cũng được thông chuyển qua tình yêu của một cộng đoàn. Không phải chỉ một mình linh mục, hay một giáo lý viên, hoặc một vị lãnh đạo đặc sủng sinh ra đức tin, nhưng chính là Giáo hội (x. Phanxicô, Tông huấn Evangelii Gaudium, 24 tháng 11 năm 2012, số 111), một Giáo hội hiệp nhất, sống động, gồm các gia đình, người trẻ, những người độc thân, người sống đời tận hiến, được thúc đẩy bởi đức ái, và từ đó khao khát sinh hoa kết trái, để thông chuyển cho mọi người, và nhất là cho các thế hệ trẻ, niềm vui và ý nghĩa viên mãn mà Giáo hội đang sống và cảm nghiệm. Ước muốn của cha mẹ khi sinh con không phát xuất từ nhu cầu có được một điều gì đó, nhưng là khát vọng cho đi, chia sẻ sự dư tràn của tình yêu và niềm vui cư ngụ trong họ, và chính tại đây, mọi công cuộc đào tạo đều tìm thấy cội rễ của mình.
Sau khi Phục sinh, Chúa Giêsu đã trao phó sứ mạng truyền giáo cho các Tông đồ, truyền dạy các ông hãy “làm cho muôn dân trở thành môn đệ”, “làm phép rửa cho họ” và “dạy bảo họ tuân giữ mọi điều Thầy đã truyền cho anh em” (x. Mt 28:19-20). Tôi nhắc lại những lời này vì chúng tóm lược các yếu tố nền tảng khác trong sứ mạng của người đào tạo mà tôi cũng muốn nhấn mạnh.
Trước hết, cần phải cổ võ những lộ trình đời sống nhất quán, lôi cuốn và mang tính cá nhân dẫn đến bí tích Rửa tội và các bí tích khác, hoặc dẫn đến việc tái khám phá các bí tích này, bởi vì không có các bí tích ấy thì không có đời sống Kitô hữu (x. Bênêđictô XVI, Tông huấn Sacramentum caritatis, 22 tháng 02 năm 2007, số 6).
Kế đến, tầm quan trọng của việc giúp những người bắt đầu hành trình đức tin đến bước trưởng thành và gìn giữ một lối sống mới bao trùm mọi lãnh vực của cuộc sống, cả riêng tư lẫn cộng đồng, như việc làm, các mối tương quan và cách cư xử hằng ngày (x. Thánh Gioan Phaolô II, Diễn văn gửi các thành viên tham dự Đại hội Khoáng đại của Hội đồng Giáo hoàng về Văn hóa, 16 tháng 03 năm 2002, số 3).
Hơn nữa, điều thiết yếu là phải nuôi dưỡng trong các cộng đoàn của chúng ta những khía cạnh đào tạo hướng đến việc tôn trọng sự sống con người trong mọi giai đoạn, đặc biệt là những khía cạnh góp phần phòng ngừa mọi hình thức lạm dụng trẻ vị thành niên và những người dễ bị tổn thương, cũng như đồng hành và nâng đỡ các nạn nhân.
Như chúng ta thấy, nghệ thuật đào tạo không dễ dàng và không thể làm cách tùy tiện: nó đòi hỏi sự kiên nhẫn, lắng nghe, đồng hành, phân định và thẩm định, cả ở bình diện cá nhân lẫn cộng đoàn, và không thể tách rời khỏi kinh nghiệm cũng như sự đồng hành của những người đã sống con đường ấy, để học hỏi và noi theo mẫu gương của họ. Do đó, qua các thế kỷ, các bậc vĩ nhân thiêng liêng như Thánh Inhaxiô Loyola, Thánh Philipphê Nêri, Thánh Giuse Calasanz, Thánh Gaspar del Bufalo và Thánh Gioan Leonardi đã xuất hiện. Chính trong tinh thần này mà Thánh Augustinô, ngay sau khi được chọn làm giám mục, đã soạn thảo luận thuyết De catechizandis rudibus, với những chỉ dẫn vẫn còn hữu ích và giá trị cho đến ngày nay.
Vì vậy, thưa anh chị em, cũng dưới ánh sáng của những mẫu gương ấy, tôi động viên anh chị em trong cam kết của mình, và tôi cảm ơn anh chị em vì sự trợ giúp mà anh chị em dành cho Bộ trong việc suy tư về các chủ đề này. Những thách đố mà anh chị em đối diện đôi khi dường như vượt quá sức lực và nguồn lực của anh chị em. Tuy nhiên, anh chị em đừng nản lòng. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ bé, đi theo luận lý của Tin Mừng về “hạt cải” (x. Mt 13:31-32), vững tin rằng Chúa luôn luôn ban cho anh chị em sức lực, con người và những ơn cần thiết vào đúng thời điểm. Hãy nhìn lên Mẹ Maria: khi trao tặng Đức Kitô cho chúng ta, Mẹ đã “cộng tác bằng đức ái để các tín hữu được sinh ra trong Giáo hội, là những chi thể của Đầu ấy” (Thánh Augustinô, De sancta virginitate 6, 6). Hãy noi gương đức tin của Mẹ và luôn phó thác cho sự chuyển cầu của Mẹ.
Thưa anh chị em, một lần nữa tôi xin cảm ơn, tôi luôn nhớ đến anh chị em trong lời cầu nguyện, và tôi ban phép lành cho anh chị em.
[Nguồn: zenit]
[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 10/2/2026]
