PHỎNG VẤN RIÊNG: Đức Hồng y Pizzaballa nhận định: "Tại Thánh Địa, vấn đề vẫn là cuộc khủng hoảng nhân đạo"

PHỎNG VẤN RIÊNG: Đức Hồng y Pizzaballa nhận định: "Tại Thánh Địa, vấn đề vẫn là cuộc khủng hoảng nhân đạo"

Đức Thượng phụ Latinh của Giêrusalem suy tư về vai trò của Giáo hội giữa những căng thẳng vẫn tiếp diễn tại Trung Đông.

Andrea Gagliarducci

21 tháng 10 năm 2026

Cuộc khủng hoảng nhân đạo tại Gaza vẫn chưa hạ nhiệt, cho dù tình hình tại Thánh Địa không còn là tâm điểm thu hút sự chú ý như trước đây. Trả lời phỏng vấn với Register, Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa, Thượng phụ Latinh Giêrusalem, nhấn mạnh rằng có nhiều tình hình đan xen lẫn nhau: Tại Dải Gaza, dù "đã có một thỏa thuận ngừng bắn, nhưng nó không luôn được tôn trọng," và mọi thứ đều tùy thuộc vào những điều kiện rất bấp bênh.

Ngay cả trong những thời điểm khủng hoảng nghiêm trọng, Đức Hồng y vẫn không ngừng đến Gaza, mang theo viện trợ nhân đạo và sự an ủi cho người dân đang chịu đau khổ. Hiện nay, ngài cũng bày tỏ quan ngại trước những cuộc tấn công vào các làng mạc Kitô giáo, chẳng hạn như vụ tấn công tại Taybeh ngày 17 tháng 10, một hành vi cũng đã bị giới chức Israel lên án.

Trong một tình hình phức tạp như thế, Đức Hồng y Pizzaballa tái khẳng định rằng vai trò của Giáo hội là đồng hành với những người đang đau khổ.

Dường như tình hình tại Gaza, cũng như tại Thánh Địa, đã hoàn toàn bị lãng quên. Tình hình hiện nay như thế nào?

Có thể nói tình hình không có nhiều thay đổi. Tình hình tại Gaza vẫn còn nhiều vấn đề, đặc biệt là trên phương diện nhân đạo. Ngọn lửa chiến tranh đã dịu xuống, nhưng vẫn chưa tắt hẳn. Vẫn có những vụ việc bạo lực, chiến tranh và chết chóc diễn ra. Dù đã có một thỏa thuận ngừng bắn, nhưng nó không luôn được tôn trọng. Có thể nói, vấn đề thực sự nằm ở khía cạnh nhân đạo. Công cuộc tái thiết thậm chí còn chưa bắt đầu. Và chúng tôi vẫn đang sống trong một tình cảnh phụ thuộc vào những điều kiện hết sức bấp bênh.

Ngài vẫn đến Gaza chứ?

Nói chung vẫn như trước đây, mỗi khi tôi có thể.

Ngài có dự đoán khi nào tình hình sẽ chấm dứt không?

Tất cả các tình hình đều có mối liên hệ quan đến nhau, trực tiếp hoặc gián tiếp. Rất khó để hiểu mọi sự sẽ thay đổi như thế nào và khi nào. Tôi nghĩ hiện nay không ai có thể trả lời những câu hỏi này.

Tòa Thánh có thể làm gì tại Gaza?

Hiện tại không có không gian cho vai trò trung gian hòa giải của Tòa Thánh, một phần vì đã có các bên trung gian đảm nhận; không cần phải có thêm. Điều còn thiếu hiện nay không phải là khả năng hòa giải, mà là ý chí chính trị của tất cả các bên nhằm đạt được một giải pháp.

Như vậy, Tòa Thánh không thể làm được gì nhiều?

Tòa Thánh, hay nói rộng hơn là Giáo hội, hoạt động chủ yếu thông qua đối thoại, hỗ trợ và xây dựng mạng lưới liên kết. Tòa Thánh có thể góp phần vào những công việc này.

Tòa Thượng phụ Latinh Giêrusalem bao gồm nhiều nhà nước với những tình hình rất khác nhau. Gaza có phải là khu vực khó khăn nhất không? Và các tình hình đó có liên hệ với nhau như thế nào?

Những tình hình này có liên quan với nhau, mặc dù chúng hoàn toàn khác biệt. Có lẽ tình hình tại Gaza là vấn đề nan giải nhất. Tuy nhiên, hiện tại Bờ Tây cũng là một mối quan ngại. Ngoài ra, còn có những vấn đề liên quan đến tội phạm tại vùng Galilê, những vấn đề khác tại Jordan và những vấn đề khác nữa tại Cyprus.

Ngài quan ngại đến mức nào trước các cuộc tấn công của người định cư nhằm vào các làng mạc Kitô giáo như Taybeh?

Những cuộc tấn công này thực sự đáng lo ngại. Trước hết là vì chính việc chúng xảy ra. Nhưng còn có những hậu quả mà chúng gây ra đối với tinh thần của một cộng đồng dân cư vốn đã mệt mỏi và dễ bị tổn thương. Niềm tin vào tương lai đang bị lung lay nghiêm trọng.

Ngài có nhận thấy khả năng về một cuộc di cư ồ ạt trong tương lai của các Kitô hữu tại Thánh Địa không?

Một cuộc di cư ồ ạt là điều rất khó xảy ra, bởi số lượng Kitô hữu vốn đã quá ít ỏi. Cuộc di cư như vậy đồng nghĩa với sự biến mất của người Kitô hữu. Tuy nhiên, vẫn có nguy cơ số lượng Kitô hữu tiếp tục sụt giảm. Nguy cơ này là không thể phủ nhận.

Ngài nhìn thấy đoàn chiên của mình như thế nào khi họ tham dự các cử hành?

Họ mệt mỏi. Họ kiệt sức. Nhưng tôi cũng nhận thấy nơi mọi người một tinh thần dấn thân rất lớn. Có những hoạt động tình nguyện. Trên hết, họ khao khát có sự hướng dẫn, khao khát có người nâng đỡ tinh thần, chăm sóc và hỗ trợ họ trong đau khổ của họ.

[Nguồn: ncregister]

[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 22/10/2026]

Tiếp kiến các tham dự viên Hội nghị “Sự thánh thiện trong lịch sử”, do Bộ Phong Thánh tổ chức, ngày 21.10.2026

Tiếp kiến các tham dự viên Hội nghị “Sự thánh thiện trong lịch sử”, do Bộ Phong Thánh tổ chức, ngày 21.10.2026

*******

Sáng nay, tại Điện Tông tòa Vatican, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tiếp kiến các tham dự viên Hội nghị “Sự thánh thiện trong lịch sử”, do Bộ Phong Thánh tổ chức.

Sau đây là diễn văn Đức Thánh Cha gửi đến những người hiện diện trong buổi gặp gỡ:

Diễn văn của Đức Thánh Cha

Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần.

Bình an cho anh chị em.

Thật vui khi thấy lòng nhiệt thành lớn lao dành cho các vị thánh của thời đại. Cảm ơn anh chị em!

Thưa các Đức Hồng y, thưa các Đức Cha,

Anh chị em thân mến!

Tôi vui mừng được gặp anh chị em trong ngày bế mạc Hội nghị “Sự thánh thiện trong lịch sử”, do Bộ Phong Thánh tổ chức. Tôi xin gửi lời chào và cảm ơn các vị Bề trên, các thành viên, các cố vấn, các vị hữu trách của Bộ, các diễn giả của Hội nghị, cũng như tất cả những anh chị em, trên nhiều cương vị khác nhau, đang làm việc với các hồ sơ phong thánh.

Chủ đề được chọn cho những ngày nghiên cứu này nhằm đào sâu mối tương quan giữa sự thánh thiện và lịch sử, mở ra cơ hội suy tư về nhiều khía cạnh khác nhau. Khía cạnh thứ nhất liên quan đến sự thánh thiện đã được tuyên phong, điều phải được chứng minh bằng những chứng từ xác thực, đáng tin cậy và không thể tranh cãi. Để đạt mục đích này, công việc của Ủy ban Lịch sử ở cấp giáo phận, cũng như công việc của các Báo cáo viên và Cố vấn thuộc Bộ trong các án phong thánh được gọi là “hồ sơ cổ”, giữ vai trò vô cùng quan trọng.

Thật vậy, chính Đức Thánh Cha Piô XI, một nhà sử học có uy tín, đã thành lập Phân ban Lịch sử trong Bộ Lễ điển khi ấy, mở đường cho việc áp dụng phương pháp phê bình lịch sử một cách chuyên biệt vào các án phong thánh. Ngay cả việc thẩm tra các “hồ sơ mới” cũng không thể tiến hành nếu thiếu sự kiểm chứng nghiêm túc và chặt chẽ đối với toàn bộ tư liệu đã thu thập được. Các hồ sơ phong thánh sử dụng những công cụ đặc thù của ngành nghiên cứu lịch sử, mặc dù mục tiêu không phải là xây dựng công trình sử học, nhưng là làm sáng tỏ đặc tính gương sáng, linh đạo và danh tiếng thánh thiện của các ứng viên được đề nghị phong thánh.

Khía cạnh thứ hai là những biến chuyển lịch sử và văn hóa có thể ảnh hưởng như thế nào đến chính khái niệm về sự nên thánh qua từng giai đoạn khác nhau. Theo dòng thời gian, ngay cả chân dung các vị thánh cũng có thể trải qua những thay đổi: không phải để chạy theo các khuôn mẫu của thời đại, nhưng để diễn giải kinh nghiệm của hiện tại qua lăng kính của Tin Mừng được sống trong đời thực. Vì thế, việc đặt chứng tá của một vị thánh vào đúng bối cảnh sống của vị ấy có tầm quan trọng rất lớn. Dân Thiên Chúa tìm kiếm những mẫu gương để sống trong hiện tại, những vị chuyển cầu giúp các thành viên của Giáo hội đối diện với các thách đố đương thời và nhận ra những cơ hội mà những thách đố đó mang lại. Tuy nhiên, chúng ta không được quên rằng hành vi long trọng tuyên thánh vượt lên trên những hoàn cảnh lịch sử. Thật vậy, qua hành vi ấy, Đấng Kế vị Thánh Phêrô không chỉ công nhận, mà còn giới thiệu cho toàn thể Giáo hội những chứng nhân đáng tin cậy của Tin Mừng, có khả năng cất tiếng nói với mọi thời đại.

Sau cùng, cần suy xét xem sự hiện diện và chứng tá của các thánh đã biến đổi lịch sử như thế nào. Được ân sủng soi sáng, các ngài đã có thể lắng nghe những lời mời gọi của thời đại mình, kết hợp đức tin với lịch sử và dâng hiến cuộc đời để xây dựng thực tại mới của Nước Thiên Chúa. Lịch sử thế giới sẽ nghèo nàn hơn bội phần nếu thiếu vắng các thánh; nói cách khác, thế giới sẽ kém nhân bản hơn.

Các bạn thân mến, chứng tá của các thánh, gắn bó sâu xa với thực tại của thời đại các ngài, nhắc nhở chúng ta về sức mạnh đổi mới và biến đổi của Mầu nhiệm Vượt Qua. Các ngài cho chúng ta thấy một lịch sử được định hình bởi đức tin. Tôi cảm ơn anh chị em, bởi vì qua công việc, anh chị em đang góp phần làm sáng tỏ thực tại tuyệt vời này. Tôi phó thác anh chị em cho sự che chở của Đức Trinh nữ Maria, Nữ Vương các Thánh, và tôi ban Phép lành Tông tòa cho tất cả anh chị em.

Cảm ơn anh chị em!

[Nguồn: vatican.va]

[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 22/10/2026]