THÁNH LỄ TRỌNG THỂ ĐỨC MẸ HỒN XÁC LÊN TRỜI
BÀI GIẢNG CỦA ĐỨC THÁNH CHA LÊÔ XIV
Giáo xứ Giáo hoàng Thánh Tôma Villanova (Castel Gandolfo)
Thứ Bảy, ngày 15 tháng 8 năm 2026
Trong Thánh lễ tại Castel Gandolfo nhân Lễ trọng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời, Đức Giáo hoàng Lêô XIV ca ngợi cách thức Đức Trinh Nữ Maria, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, dẫn đưa chúng ta hướng về Thiên Đàng, khẳng định rằng tình yêu là “trang sức đẹp nhất của nhân loại”, nhấn mạnh rằng tình yêu “biến đổi, thay đổi, làm cho cao quý và nâng chúng ta lên, khiến chúng ta trở nên nhẹ nhàng, tự do và gần gũi với Thiên Chúa, ngay cả giữa những thăng trầm của cuộc đời.”
________________________________________
Anh chị em thân mến,
Với niềm vui lớn lao, năm nay một lần nữa tôi cử hành Lễ trọng Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời cùng anh chị em.
Huấn quyền của Hội Thánh dạy chúng ta rằng Đức Maria, “sau khi hoàn tất hành trình cuộc đời trần thế, đã được cất lên vinh quang thiên quốc cả hồn lẫn xác” (Đức Piô XII, Tông hiến Munificentissimus Deus, ngày 1 tháng 11 năm 1950), và trong Mầu nhiệm này, chỉ cho chúng ta sự viên mãn của ân sủng hoàn hảo nhất mà Thiên Chúa đã ban cho Mẹ trong biến cố Vô nhiễm Nguyên tội (x. sđd.).
Vì thế, nhiều tác phẩm nghệ thuật miêu tả Mẹ như một thiếu nữ xinh đẹp đang từ mặt đất bay lên trời cao vào cuối cuộc đời trần thế. Những tác phẩm này được gợi hứng từ cảnh tượng mô tả trong đoạn sách Khải Huyền mà chúng ta đã nghe trong Bài đọc I: “một người Phụ nữ, mình khoác mặt trời, chân đạp mặt trăng” (Kh 12:1), biểu thị rằng trong trái tim Đức Maria, trời và đất, thời gian và vĩnh cửu, gặp gỡ nhau.
Thoạt nhìn, hình ảnh đó dường như tương phản với kinh nghiệm của chúng ta về những gì năm tháng trôi qua tác động trên chúng ta. Khi tuổi tác tăng lên, thân xác chúng ta không trở nên nhanh nhẹn hơn, nhưng nặng nề hơn; làn da không tươi tắn hơn, nhưng hằn lên những dấu vết của tuổi già; mái tóc không còn đậm màu và óng mượt, nhưng trở nên bạc rồi trắng. Vậy chúng ta có điểm gì chung với người thiếu nữ xinh đẹp được khắc họa trên các bức họa bàn thờ trong những nhà thờ của chúng ta?
Để hiểu điều này, chúng ta phải kết hợp hai dấu chỉ vừa nêu: thân xác không hư nát của Mẹ Thiên Chúa và trái tim vô nhiễm của Mẹ. Quả thật, chính sự tinh tuyền của linh hồn là điều, nơi Đức Maria — cũng như nơi chúng ta — nhờ ân sủng Thiên Chúa, làm bừng sáng và biến đổi toàn bộ con người, dẫn chúng ta đến vinh quang Thiên Đàng.
Việc Đức Maria được tôn vinh cả hồn và xác dạy chúng ta rằng vẻ đẹp đích thực của chúng ta không nằm ở việc che giấu những dấu hiệu của tuổi già, nhưng ở việc tỏ lộ những dấu hiệu của tình yêu không bao giờ qua đi, và thậm chí còn được in dấu trên chính thân xác chúng ta (x. 1 Cr 13:8).
Với ý tưởng ấy, chúng ta được mời gọi xem xét lại nhiều tiêu chuẩn thẩm mỹ chủ yếu mang tính hưởng lạc và tiêu thụ về bản chất, mà thế gian áp đặt lên chúng ta. Những tiêu chuẩn này có nguy cơ giam hãm chúng ta trong những kỳ vọng nặng nề, khiến chúng ta phung phí năng lực quý giá vào những điều không thực sự quan trọng và không tồn tại mãi mãi. Trong đời sống thường nhật, chúng ta gặp những người với gương mặt in hằn dấu vết của năm tháng và đau khổ, nhưng vẫn có thể tỏa ra xung quanh sự thanh thản, nhân hậu và bình an; cũng như chúng ta có thể quan sát thấy những người bề ngoài có vẻ hấp dẫn nhưng tâm hồn lại chai đá và lạnh lùng. Rất dễ nhận ra đâu là vẻ đẹp thực sự, và trái lại, đâu là nơi vẫn cần đến sự biến đổi, tha thứ và chữa lành.
Nếu chúng ta thật sự muốn khám phá và nuôi dưỡng vẻ đẹp thần linh bao bọc chúng ta, và là mục đích mà chúng ta được tạo dựng để hướng tới, rồi chia sẻ vẻ đẹp ấy với những người chung quanh, chúng ta phải học cách nhìn thấy vẻ đẹp ấy nơi những nếp nhăn của một người cao tuổi cũng như trên gương mặt ngây thơ của một trẻ nhỏ, nơi sự chín chắn của người trưởng thành cũng như nơi sức sống của một người trẻ tuổi, nơi trang phục lao động và dụng cụ làm việc cũng như nơi những trang hoàng của lễ hội. Chúng ta phải lắng nghe những câu chuyện tình yêu độc đáo mà mỗi thực tại ấy kể cho chúng ta, để nhận ra trong đó những thoáng hiện của thiên đàng.
Tình yêu là trang sức đẹp nhất của nhân loại. Tình yêu biến đổi, thay đổi, làm cho cao quý và nâng chúng ta lên, khiến chúng ta trở nên nhẹ nhàng, tự do và gần gũi với Thiên Chúa, ngay cả giữa những thăng trầm của cuộc đời.
Suy niệm về mầu nhiệm Đức Trinh Nữ Hồn Xác Lên Trời, Thánh Phaolô VI nói rằng để hiểu được ý nghĩa của mầu nhiệm này, “chúng ta phải chuyển đổi những thuật ngữ mà chúng ta sử dụng trong ngôn ngữ trần thế và lệ thuộc thời gian sang những thuật ngữ tối thượng và tuyệt đối […], phải hình dung điều vĩnh cửu trong một tỉ lệ nhỏ bé” (Bài giảng, ngày 15 tháng 8 năm 1969). Về cuộc gặp gỡ giữa sự vô hạn và hữu hạn nơi Mẹ Thiên Chúa, Đức Thánh Cha Phanxicô viết: “Đức Maria đã có thể biến một chuồng bò thành mái nhà cho Chúa Giêsu, với những tã lót nghèo hèn thành một tình yêu dư tràn” (Tông huấn Evangelii Gaudium, 286).
Phép lạ mà Mẹ Maria, người thiếu nữ Nadarét, đã cảm nghiệm trong trái tim thanh sạch của Mẹ, đã dẫn Mẹ đến vinh quang Thiên Đàng, là một cuộc gặp gỡ của những cực điểm, như chính Mẹ làm chứng bằng những lời được linh hứng trong bài ca Magnificat mà chúng ta đã nghe trong Tin Mừng (x. Lc 1:46–55). Trong bài ca này, qua những lời diễn đạt khiêm nhường của đức tin, Mẹ Thiên Chúa nói với chúng ta bằng những thuật ngữ giản dị về các mầu nhiệm cao cả mà Mẹ đã trải nghiệm, như việc Thiên Chúa làm người trong lòng Mẹ để cứu độ nhân loại, và Đấng Vĩnh Cửu tự mạc khải mình trong thời gian để mở lại cho chúng ta con đường dẫn vào vĩnh cửu. Đồng thời, trong thân phận là một “nữ tỳ khiêm hạ”, Thánh Phaolô VI nói rằng Mẹ Maria cho chúng ta thấy “chiều kích khiêm hạ” mà qua đó chúng ta cũng có thể gặp gỡ Chúa.
Chúng ta không cần tìm kiếm đâu xa để gặp được sự cao cả của Mầu nhiệm mà chúng ta cử hành. Chúng ta có thể gặp mầu nhiệm ấy ở bất cứ nơi nào có đức ái đích thực. Chẳng hạn, trong ánh mắt của một người cha và người mẹ trở về nhà sau một ngày dài, mệt mỏi nhưng hạnh phúc vì được ở bên con cái. Trên khuôn mặt của những người ông, người bà, dù phải chịu những cơn đau nhức và đau đớn của tuổi già, vẫn tràn đầy một nguồn năng lượng bất ngờ khi chăm sóc các cháu. Trong sự dấn thân của những người trẻ nỗ lực phát triển đạo đức và sự chân thành, sẵn sàng đi ngược lại xu hướng “mọi người đều làm”. Sau cùng, trong công việc hằng ngày của biết bao người nam và người nữ, những người với niềm tin và sự tận tụy, góp phần đem một chút Thiên Đàng xuống mặt đất và đưa trái đất đến gần Thiên Đàng hơn.
Các bạn thân mến, khuôn mặt tuyệt mỹ của Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời là độc nhất; khuôn mặt ấy vượt trên mọi hình ảnh có thể diễn tả, nhưng đồng thời lại gần gũi với chúng ta. Thậm chí ngay chính lúc này, chúng ta có thể nhìn thấy khuôn mặt của Mẹ nơi những người thân cận với chúng ta, như những anh chị em, trong đức tin, cùng chia sẻ của lễ dâng hằng ngày trong đời sống mình. Vì thế, cộng đoàn tín hữu nhận ra chính mình nơi người nữ của sách Khải Huyền, và Công đồng Vaticanô II mô tả Đức Maria là “hình ảnh và khởi đầu của Hội Thánh, […] như dấu chỉ của niềm trông cậy vững vàng và niềm an ủi” (Hiến chế tín lý Lumen Gentium, 68). Trong bản tính nhân loại thánh thiện của Mẹ, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, chúng ta cũng nhìn thấy bản tính của mình; vì thế, chúng ta cũng được mời gọi sống cùng một đời sống tràn đầy ân sủng như Mẹ đã sống và được chia sẻ vinh quang của Mẹ.
Khi nói về sự phục sinh của Đức Kitô, Thánh Augustinô đã thúc giục các Kitô hữu thời ngài hãy lấy biến cố ấy làm kim chỉ nam và tâm điểm cho cuộc đời họ. Ngài nói: “Đức Kitô đã sống lại từ cõi chết để Người không bao giờ phải chết nữa […]. Hãy đổi hướng, hãy đi theo ánh sáng! Hãy bắt đầu trỗi dậy từ chính nơi Người đã trỗi dậy” (Enarratio in Psalmos, 126,7).
Chúng ta hãy đón nhận lời mời gọi của ngài. Chúng ta hãy đi theo ánh sáng của Chúa Phục Sinh, và nếu cần, hãy đổi hướng. Nhất là hôm nay, chúng ta hãy thực hiện điều đó bằng cách hướng nhìn về Mẹ Maria, Đấng mà Thiên Chúa đã đội triều thiên vinh quang cả hồn và xác, và đã ban cho chúng ta làm Mẹ, là người hướng dẫn, là bạn đồng hành trên hành trình của chúng ta, và là Đấng bảo vệ trên con đường về Thiên Đàng.
[Nguồn: vatican.va]
[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 16/08/2026]