Buộc các nhà thờ xóa sổ rửa tội sẽ xâm phạm tự do tôn giáo, chuyên gia pháp lý nói với Crux Now

Buộc các nhà thờ xóa sổ rửa tội sẽ xâm phạm tự do tôn giáo, chuyên gia pháp lý nói với Crux Now

Fionn Shiner

Ngày 6 tháng 10 năm 2026

Sau khi một ý kiến có mức độ ảnh hưởng lớn được công bố liên quan đến một vụ án pháp lý tại Liên minh Châu Âu (EU), trong đó có thể buộc các giáo xứ Công giáo phải xóa hồ sơ rửa tội, cố vấn pháp lý của Hội đồng Giám mục châu Âu cho biết ý kiến này gây thất vọng và quan ngại.

Trao đổi với Crux Now, ông Alessandro Calcagno, Cố vấn về các vấn đề pháp lý của Ủy ban các Hội đồng Giám mục Liên minh châu Âu (COMECE), cho biết ý kiến được Tổng Biện lý Leila Medina đưa ra hôm thứ Năm tuần trước cho thấy một “sự hiểu biết chưa đầy đủ về bản chất và tầm quan trọng của việc ghi chép lưu giữ rửa tội trong sổ bộ của Giáo hội”.

Ông cũng cho biết điều này có thể dẫn đến việc xâm phạm quyền tự do tôn giáo của Giáo hội.

Mặc dù ý kiến của bà Medina không mang tính ràng buộc pháp lý, nhưng các ý kiến của tổng biện lý trong các vụ án tại EU thường được tòa án tuân theo.

Ông Calcagno nói với Crux Now: “Chúng tôi thất vọng và lo ngại. Ý kiến này đề xuất bác bỏ giải pháp ghi thêm vào sổ bộ một ghi chú bên lề về nguyện vọng của người đã được rửa tội trong trường hợp có yêu cầu xóa dữ liệu”.

Vụ Bisdom Gent liên quan đến một công dân Bỉ được rửa tội khi còn nhỏ và sau đó yêu cầu Giáo phận Ghent xóa mọi thông tin liên quan đến ông khỏi bất kỳ sổ bộ hoặc kho lưu trữ vật lý hay kỹ thuật số nào, dựa trên Quy định chung về bảo vệ dữ liệu (GDPR).

Giáo phận đã gạch bỏ mọi thông tin liên quan đến ông, đồng thời vẫn giữ dữ liệu của ông ở dạng có thể đọc được. Ông ta khiếu nại lên Cơ quan Bảo vệ Dữ liệu Bỉ; cơ quan này sau đó yêu cầu giáo phận xóa hoàn toàn dữ liệu cá nhân của ông.

Sau đó, giáo phận đã kháng cáo quyết định này lên một tòa án Bỉ, và tòa án này đã xin ý kiến hướng dẫn từ Tòa án Công lý Châu Âu (ECJ).

Mặc dù vụ án chưa có phán quyết cuối cùng, bà Medina nhận định rằng quyền được xóa dữ liệu theo GDPR về nguyên tắc có thể áp dụng đối với dữ liệu cá nhân lưu trữ trong các sổ rửa tội.

Ông Calcagno cho rằng ý kiến này cho thấy cách hiểu chưa thấu đạt về Bí tích Rửa tội của Giáo hội, và việc buộc Giáo hội xóa các hồ sơ rửa tội sẽ là một sự xâm phạm quyền tự do tôn giáo.

Ông nói: “Bí tích Rửa tội phản ánh giao ước giữa Thiên Chúa và con người, cũng như sự trung tín muôn đời của Thiên Chúa. Vì thế, tính vĩnh viễn của Bí tích Rửa tội không chỉ là vấn đề hành chính hay giáo luật, nhưng bắt nguồn từ đức tin và cách hiểu về bí tích của Giáo hội”.

Ông nói thêm, “Nhìn theo góc độ này, vụ việc cũng chạm đến tự do của Giáo hội trong việc thể hiện bằng hình thức thể chế đối với những gì Giáo hội tin tưởng. Vì thế, nghĩa vụ xóa dữ liệu khỏi sổ rửa tội sẽ ảnh hưởng đến nhiều hơn một hệ thống lưu trữ hồ sơ; nó có thể tác động đến cách thức Giáo hội diễn tả và bảo vệ một yếu tố cốt lõi trong đức tin về bí tích của mình”.

Ông nhấn mạnh, “Việc buộc Giáo hội Công giáo xóa dữ liệu lưu giữ trong đó, tức là can thiệp trực tiếp vào tổ chức nội bộ của Giáo hội, sẽ cấu thành một sự xâm phạm nghiêm trọng đến quyền tự trị và tự do tôn giáo mang tính thể chế của Giáo hội”.

Ông Calcagno cho biết điều đang bị đe dọa lớn hơn rất nhiều so với việc xóa dữ liệu đơn thuần.

“Nó [vụ việc] còn đặt ra một câu hỏi sâu xa hơn: luật bảo vệ dữ liệu của EU có thể yêu cầu một nhà thờ thay đổi cách thức nhà thờ thể hiện đức tin cách hữu hình và về pháp lý đến mức độ nào?” ông đặt câu hỏi.

Dưới đây là toàn văn cuộc phỏng vấn giữa Crux Now và ông Calcagno.

Phỏng vấn này đã được biên tập lại một chút nhằm làm rõ nội dung.

Crux Now: Tổng Biện lý cho rằng quyền được xóa dữ liệu theo GDPR có thể được áp dụng trong trường hợp này. Ông phản ứng thế nào về vấn đề này?

Ông Alessandro Calcagno: Chúng tôi thất vọng và lo ngại. Ý kiến này đề nghị bác bỏ giải pháp ghi thêm vào sổ bộ một ghi chú bên lề về nguyện vọng của người đã chịu phép Rửa trong trường hợp có yêu cầu xóa dữ liệu. Hệ thống pháp luật cấp quốc gia tại các nước thành viên EU đã nhất quán ủng hộ phương án này, dựa trên những lập luận pháp lý toàn diện và vững chắc.

Tôi xin nêu hai ví dụ trong số nhiều quốc gia đã áp dụng cách tiếp cận này tại EU: Cơ quan Bảo vệ Dữ liệu Ireland vào năm 2023, đã có một phân tích toàn diện và tỉ mỉ về vấn đề; và các tòa án cấp cao nhất tại Pháp, cũng đã đi theo hướng đó, gần đây nhất là vào năm 2024.

Mặc dù xét trên một số phương diện, ý kiến này đề nghị dành khoảng trống cho các tòa án quốc gia xem xét, chúng tôi cảm thấy rằng bản chất trọng yếu của các sổ rửa tội chưa được xem xét cách đầy đủ.

Chúng tôi lo ngại về sự bất định pháp lý mà định hướng này có thể tạo ra cho hàng ngàn giáo xứ trên khắp EU nếu được Tòa án xác nhận, cũng như gánh nặng không cần thiết mà nó sẽ đặt lên các giáo xứ có năng lực hành chính hạn chế.

Tổng Biện lý cũng cho rằng việc một cộng đoàn tôn giáo lưu giữ hồ sơ khi một người mong muốn tách mình khỏi cộng đoàn có thể gây ra “tổn thương về cảm xúc” và ảnh hưởng đến “quyền tự quyết” của người đó. Ý nghĩa của điều này là gì?

Chúng tôi tin rằng việc gán một trọng lượng đáng kể cho các khía cạnh cảm xúc khi đánh giá câu hỏi pháp lý này là có vấn đề về pháp lý. Điều này cũng có thể mở đường cho sự lợi dụng để công cụ hóa và lạm dụng.

Chúng tôi hy vọng Tòa án sẽ không đưa các yếu tố này vào phán quyết cuối cùng, đồng thời cũng cân nhắc rằng, theo quan điểm của chúng tôi, các lập luận được ý kiến đưa ra để ủng hộ cho những điều đó là thiếu thuyết phục.

Có điều gì trong ý kiến của Tổng Biện lý mà ông cho là đáng khích lệ không?

Chắc chắn rằng quyền tự trị của Giáo hội, quyền tự do tôn giáo mang tính thể chế và tầm quan trọng của việc quản lý các bí tích đúng cách đã được xem xét trong ý kiến toàn diện do Tổng Biện lý của Tòa án đưa ra.

Phần phân tích chi tiết liên quan đến “lợi ích chính đáng” như một cơ sở pháp lý cho việc xử lý dữ liệu trong Giáo hội, được đưa ra trong phần đầu của ý kiến, là rất quan trọng và tích cực, bởi đây là cơ sở chính mà Giáo hội sử dụng để xử lý dữ liệu trong các hoạt động hàng ngày.

Hơn nữa, mặc dù điều này hoàn toàn chưa đủ, ý kiến không công nhận một quyền chung hoặc tự động được xóa dữ liệu khỏi các hồ sơ rửa tội.

Giáo hội đã mạnh mẽ phản đối việc xóa các hồ sơ rửa tội. Tại sao? Điều gì đang được đặt ra trong vụ việc này?

Vụ án này không chỉ liên quan đến việc có nên lưu giữ một dữ liệu cá nhân nào đó hay không. Nó còn đặt ra một câu hỏi sâu xa hơn: luật bảo vệ dữ liệu của EU có thể yêu cầu một nhà thờ thay đổi cách thức nhà thờ thể hiện đức tin cách hữu hình và về mặt pháp lý đến mức độ nào? Điều này đặc biệt quan trọng đối với Bí tích Rửa tội. Thật vậy, đối với Giáo hội, Bí tích Rửa tội không đơn thuần là một biến cố lịch sử đã diễn ra một lần rồi sau đó được ghi lại. Việc ghi sổ này còn thể hiện một nội dung của đức tin.

Bí tích Rửa tội phản ánh giao ước giữa Thiên Chúa và con người, cũng như sự trung tín đời đời của Thiên Chúa. Vì thế, tính vĩnh viễn của Bí tích Rửa tội không chỉ là vấn đề hành chính hay giáo luật, nhưng bắt nguồn từ đức tin và cách hiểu về bí tích của Giáo hội.

Nhìn theo góc độ này, vụ việc cũng chạm đến tự do của Giáo hội trong việc thể hiện bằng hình thức thể chế đối với những gì Giáo hội tin tưởng. Vì thế, nghĩa vụ xóa dữ liệu khỏi sổ rửa tội sẽ ảnh hưởng đến nhiều hơn một hệ thống lưu trữ hồ sơ; nó có thể tác động đến cách thức Giáo hội diễn tả và bảo vệ một yếu tố cốt lõi trong đức tin về bí tích của mình.

Như có thể dễ dàng nhận thấy, vấn đề ở đây không chỉ là lợi ích hành chính của một đơn vị kiểm soát dữ liệu, mà nó liên quan đến chiều kích thể chế của tự do tôn giáo và tự do của Giáo hội trong việc sống, tổ chức và thể hiện đức tin của mình.

Vụ việc này ảnh hưởng đến tự do tôn giáo như thế nào?

Tự do tổ chức của Giáo hội không chỉ thuần túy mang tính thể chế theo nghĩa trừu tượng. Việc ghi sổ rửa tội không đơn thuần là một hồ sơ hành chính, mà còn phản ánh một thực tại thần học và có giá trị tiếp diễn trong cơ cấu hội thánh của Giáo hội.

Việc này cũng diễn tả mối tương quan đặc thù mà dưới góc nhìn của Giáo hội, vẫn còn ý nghĩa ngay cả sau này khi một người rời bỏ Giáo hội. Điều này hoàn toàn không cản trở hoặc ngăn cản người liên quan thực hiện quyền tự do lương tâm hoặc bày tỏ rõ ràng rằng họ không còn muốn được xem là một người Công giáo thực hành đức tin hay có niềm tin nữa.

Tất cả những yếu tố này đã được trình bày một cách rõ ràng và súc tích trong bản ghi chú do Bộ Văn bản Pháp lý của Tòa thánh ban hành vào tháng 4 năm 2025. Sổ Rửa tội là cơ sở nền tảng để xác định tình trạng pháp lý của một người trong trật tự pháp lý nội bộ của Giáo hội.

Việc buộc Giáo hội Công giáo xóa dữ liệu lưu giữ trong đó, tức là can thiệp trực tiếp vào tổ chức nội bộ của Giáo hội, sẽ cấu thành một sự xâm phạm nghiêm trọng đến quyền tự trị và tự do tôn giáo mang tính thể chế của Giáo hội

Dường như vụ việc này xoay quanh những cách hiểu hoàn toàn khác nhau về bản chất của Bí tích Rửa tội. Những khác biệt này có thể được dung hòa như thế nào?

Quả thật, chúng tôi nhận thấy có một sự hiểu biết chưa đầy đủ về bản chất và tầm quan trọng của việc ghi chép lưu giữ rửa tội trong sổ bộ của Giáo hội. Việc xóa họ tên của một người đã chịu phép Rửa khỏi hồ sơ rửa tội trên thực tế sẽ tước bỏ ý nghĩa, giá trị và mục đích của chính hồ sơ Bí tích Rửa tội đó.

Khía cạnh then chốt này dường như đã bị bỏ qua. Hơn nữa, tác động của việc xóa dữ liệu đối với lợi ích và quyền của các bên thứ ba, vốn gắn liền với vấn đề này, cũng thiếu vắng trong Ý kiến.

Nhìn chung, điều quan trọng là Tòa án không được gắn các sổ rửa tội với khái niệm “tư cách thành viên” được áp dụng đối với các hiệp hội theo luật dân sự chẳng hạn. Sổ Rửa tội không phải là “danh sách thành viên”.

Nếu cuối cùng Tòa án phán quyết rằng Giáo hội phải xóa các hồ sơ rửa tội để tuân thủ GDPR, liệu còn có những bước đi nào khác không?

Ở giai đoạn này, còn quá sớm để đưa ra kết luận hoặc hình dung những công cụ cụ thể, và do đó chưa thể trả lời câu hỏi này.

Như ý kiến đã cho thấy, ngay cả nếu cuối cùng Tòa án EU phán quyết theo hướng ủng hộ việc xóa dữ liệu, vẫn còn nhiều sắc thái cần được xem xét; những vấn đề này chỉ có thể được đánh giá sau khi Tòa án đưa ra phán quyết cuối cùng.

Trong trường hợp có một quyết định bất lợi, sẽ cần phải có một tiến trình suy xét sâu rộng, với sự tham gia của COMECE, các Hội đồng Giám mục thành viên và các chuyên gia pháp lý, cũng như Tòa Thánh, để xác định cách thức phản ứng tốt nhất trên thực tế, có tính đến hệ thống pháp luật quốc gia hiện hành.

[Nguồn: cruxnow]

[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 08/10/2026]

Tiếp kiến các đại diện Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican và Hiệp hội Donne in Vaticano (“Phụ nữ tại Vatican”), 05.10.2026

Tiếp kiến các đại diện Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican và Hiệp hội Donne in Vaticano (“Phụ nữ tại Vatican”), 05.10.2026

*******

Sáng nay, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tiếp kiến các đại diện của Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican và Hiệp hội Donne in Vaticano (“Phụ nữ tại Vatican”).

Sau đây là diễn văn Đức Thánh Cha gửi tới những người hiện diện trong buổi gặp gỡ:

Diễn văn của Đức Thánh Cha

Nhân danh Cha, và Con và Thánh Thần.

Bình an cho anh chị em.

Anh chị em thân mến,

Tôi vui mừng được chào đón anh chị em, cảm ơn anh chị em về chuyến viếng thăm, và hơn thế nữa, về sự tận tụy cùng tinh thần phục vụ mà anh chị em thể hiện khi thực hiện công việc hằng ngày trong các cơ quan khác nhau của Tòa Thánh, qua đó cộng tác vào sứ vụ mục vụ của Đức Giáo hoàng.

Trước những thách đố hiện đang đặt ra cho thế giới lao động, đặc biệt là những thách đố do sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, hơn bao giờ hết, điều hệ trọng là phải luôn tập trung vững chắc vào vị trí trung tâm không thể thay thế của con người và phẩm giá bất khả xâm phạm của lao động; bởi lẽ thực tế lao động “không chỉ đơn thuần là một công cụ; lao động thể hiện và nâng cao phẩm giá của đời sống chúng ta. Đó là một đòi hỏi của thân phận con người, là con đường bình thường dẫn đến sự trưởng thành, phát triển và hoàn thiện bản thân”.[1]

Qua lao động, “chúng ta đóng góp vào sự tiến bộ của xã hội và ích chung, sử dụng cách hữu hiệu những năng lực đã nhận được, cải thiện và làm cho thế giới trở nên đẹp hơn, nâng đỡ gia đình mình, tham gia vào các mối tương quan hợp tác, và qua sự lắng nghe và đối thoại, học cách cùng nhau xây dựng điều mà không ai có thể tự mình đạt được”.[2]

Các bạn thân mến, các bạn thuộc hai hiệp hội khác nhau, nhưng cùng chung một nơi làm việc: Vatican. Các vị Tiền nhiệm của tôi, trong những giáo huấn về bản chất của công việc tại Tòa Thánh, đã nhấn mạnh hai khái niệm có tầm quan trọng cốt lõi: khái niệm cộng đoàn và hiệp nhất; đây cũng là hai điều rất gần gũi với tâm hồn tôi.

Thật vậy, tất cả những ai, trong những cương vị khác nhau và với những nhiệm vụ khác nhau, được mời gọi đóng góp qua công việc của mình vào sứ vụ của Đức Giáo hoàng, đều tạo thành một cộng đoàn Giáo hội, cùng tham gia vào sứ mạng duy nhất và phổ quát, trong tinh thần đức tin và hiệp nhất, mà Chúa Giêsu đã trao phó cho Thánh Tông đồ Phêrô và những người kế vị ngài.

Cùng một phẩm giá bình đẳng như nhau, mỗi người, tùy theo vai trò riêng và qua cam kết chuyên môn của mình, đều đóng góp vào cùng một sứ mạng, thể hiện ý thức và trách nhiệm này trước hết “qua sự trung thành cần mẫn đối với mọi nhiệm vụ và bổn phận được giao, cũng như qua lòng nhiệt thành, sự siêng năng và tính chuyên nghiệp vốn là đặc trưng của bất kỳ ai tham gia vào các hoạt động của Tòa Thánh”.[3]

Thánh Gioan Phaolô II đã nhìn nhận rằng – tôi xin trích dẫn – “để thúc đẩy một tinh thần như thế… các hiệp hội của người lao động, chẳng hạn như Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican, có thể đóng một vai trò cộng tác giá trị”, đồng thời ngài nói thêm rằng “việc để cho những tổ chức như thế rơi vào xung đột hay tranh chấp là điều không phù hợp với học thuyết xã hội của Giáo hội”.[4]

Do đó, con đường đối thoại vẫn là con đường chính yếu mà tôi cũng thúc giục anh chị em luôn bước đi, với lòng tin tưởng và óc sáng tạo, trong nỗ lực chung của chúng ta nhằm tìm kiếm những giải pháp thích hợp cho các vấn đề mà chúng ta phải cùng nhau đối diện, cũng như trong công cuộc xây dựng cộng đoàn việc của chúng ta mỗi ngày.

Làm sống lại đối thoại ở mọi cấp độ trên thực tế chính là điều mà tôi muốn đề xuất, trong Thông điệp đầu tiên của tôi, với toàn thể Giáo hội và với tất cả những người nam nữ thiện chí, như một “thành phần không thể thiếu trong ơn gọi của Giáo hội”[5], là “phương thế căn bản cho sự chung sống của con người”[6] và là “phương cách chuẩn mực để giải quyết các xung đột”.[7] Đặc biệt, Hiệp hội Nhân viên Giáo dân Vatican được định nghĩa, trong “Khung Quy chế” hiện hành là “một cơ cấu đối thoại giữa các thành viên của Hiệp hội và Văn phòng Lao động của Tòa thánh”.[8]

Về phần mình, Hiệp hội Phụ nữ tại Vatican có thể góp phần thúc đẩy, trong môi trường của chúng ta, một tinh thần hợp tác, sự lắng nghe lẫn nhau và sự quan tâm đến những hoàn cảnh khó khăn. Sự hiện diện của phụ nữ là một giá trị ngày càng được nhìn nhận và trân trọng. Phụ nữ không chỉ mang đến một sự nhạy cảm đặc biệt đối với con người và các mối tương quan, mà còn mang đến trọn vẹn các tài năng thuộc về con người, chuyên môn và trí tuệ đặc trưng cho kinh nghiệm và cách tư duy của người phụ nữ. Chuyên môn, khả năng phân định, óc sáng tạo và tính thực tiễn của họ làm phong phú đời sống của các tổ chức và giúp đạt tới một góc nhìn rộng lớn hơn về thực tại cũng như về các thách đố mà chúng ta đang đối diện.

Khi cùng nhau tiến bước trên con đường này, chúng ta cam kết xây dựng ngày càng tốt hơn một cộng đồng làm việc, trong đó con người không bị bóc lột hay bị gạt ra bên lề, nơi chúng ta giúp đỡ lẫn nhau, và nơi giá trị cũng như năng lực của mỗi người được nhìn nhận, từ đó tránh tạo ra sự bất mãn và oán giận.[9]

Với những tình cảm trân trọng và tin tưởng này, tôi ban phép lành cho anh chị em, cho những người thân yêu của anh chị em và cho công việc của anh chị em. Cảm ơn anh chị em.

___________________________________________

[1] Encyclical Letter Magnifica Humanitas (15 May 2026), 149.

[2] Ibid., 148.

[3] Saint John Paul II, Letter regarding the meaning of work within the Apostolic See (20 November 1982): AAS 75 (1983), p. 121.

[4] Ibid., p. 123.

[5] Encyclical Letter Magnifica Humanitas, 2.

[6] Ibid., 219.

[7] Ibid., 221.

[8] Regulatory framework governing relations between the Labour Office of the Apostolic See (ULSA) and the Association of Lay Vatican Employees (ADLV)’, approved by a decree of the Secretary of State (NO. 343.814/A, of 16 April 1994).

[9] Cf. Address to the Roman Curia for the exchange of Christmas greetings (22 December 2025).

[Nguồn: vatican.va]

[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 07/10/2026]