Tiếp kiến các tham dự viên cuộc họp các điều phối viên của những Hiệp hội giáo dân, các Phong trào Giáo hội và Cộng đoàn mới, do Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống tổ chức, 21.05.2026
*******
Sáng nay, tại Hội trường Thượng Hội đồng mới, Đức Thánh cha Lêô XIV đã tiếp kiến các tham dự viên cuộc họp thường niên của các điều phối viên những Hiệp hội giáo dân, các Phong trào Giáo hội và Cộng đoàn mới, do Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống tổ chức, diễn ra từ ngày 21 đến ngày 22 tháng 5 năm 2026.
Sau đây là diễn văn của Đức Thánh cha trước những người hiện diện trong buổi gặp gỡ:
Diễn văn của Đức Thánh Cha
Nhân danh Cha, và Con, và Thánh Thần.
Bình an cho anh chị em!
Anh chị em thân mến, chào tất cả anh chị em!
Thật là niềm vui lớn khi được gặp gỡ anh chị em sáng nay, để chia sẻ đôi lời, cùng một vài suy tư, nhưng trên hết là để cùng nhau suy nghĩ về tầm quan trọng của những đặc sủng của Chúa Thánh Thần, đặc biệt trong những ngày cận kề lễ Chúa Thánh Thần Hiện xuống này.
Tôi rất vui mừng được một lần nữa chào đón anh chị em trong năm nay, khi cuộc họp của anh chị em bắt đầu. Anh chị em đang đảm nhận những trách vụ lãnh đạo ở cấp độ quốc tế trong nhiều tổ chức giáo dân khác nhau, và anh chị em đã được Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống mời gọi nhằm củng cố những mối dây hiệp thông giữa anh chị em, đồng thời cùng nhau suy tư về chủ đề quản trị một cộng đoàn giáo hội.
Trong mọi thực thể xã hội, luôn cần có những con người và cơ cấu thích hợp để hướng dẫn và điều phối đời sống chung. Xét từ nguồn gốc, thuật ngữ “quản trị” quy chiếu về hành động “cầm lái”, “điều khiển một con tàu”. Vì thế, đây là việc xác định một hướng đi vững chắc, để cộng đoàn có thể trở thành nơi phát triển cho những người thuộc cộng đoàn. Vì thế, trong Giáo hội cũng vậy, có những người được trao phó trách vụ quản trị.
Tuy nhiên, trong Giáo hội, việc quản trị không đơn thuần phát sinh từ sự cần thiết của việc điều phối nhu cầu tôn giáo của các thành viên. Giáo hội được Đức Kitô thiết lập như một dấu chỉ trường tồn cho ý muốn cứu độ phổ quát của Người, và là nơi, theo thánh ý Thiên Chúa, để mọi người thuộc mọi thời đại có thể đón nhận những hoa trái của ơn Cứu chuộc và cảm nghiệm đời sống mới mà Đức Kitô ban cho chúng ta. Theo nghĩa này, bản chất của Giáo hội mang tính bí tích: Giáo hội vừa có chiều kích hữu hình và định chế với những cơ cấu của mình, đồng thời cũng là dấu chỉ hữu hiệu của sự hiệp thông, nhờ đó chúng ta được tham dự vào chính sự sống của Ba Ngôi Thiên Chúa.
Những đặc tính riêng biệt này của Giáo hội tất yếu cũng phải hiện diện trong việc quản trị của Giáo hội, việc không bao giờ đơn thuần chỉ mang tính kỹ thuật; trái lại, tự bản chất, nó mang định hướng cứu độ, nghĩa là phải được định hướng đến lợi ích thiêng liêng của các tín hữu. Thật vậy, Thánh Phaolô đã xếp việc này vào hàng các đặc sủng, ngài viết: “những người được ơn làm phép lạ, được những đặc sủng để chữa bệnh, để giúp đỡ người khác, để quản trị, để nói các thứ tiếng lạ” (1 Cr 12:28).
Với những tiền đề ấy, giờ đây chúng ta hướng sự chú ý đến các hiệp hội giáo dân và các phong trào giáo hội. Ở đây, việc quản trị thường được ủy thác cho giáo dân và diễn tả sự tham dự vào munus (chức vụ vương đế) của Đức Kitô nhận được qua Bí tích Rửa tội. Việc quản trị này là để phục vụ các tín hữu khác và đời sống của hiệp hội, và là hoa trái của những cuộc bỏ phiếu tự do, điều cần được hiểu như một biểu hiện của việc phân định chung: cho phép tiếng nói của mọi người được bày tỏ một cách tự do.
Như chúng ta đã nói, nếu việc quản trị là một ân ban đặc biệt của Chúa Thánh Thần, mà các thành viên của cộng đoàn nhận biết nơi một số anh chị em cùng chung đức tin, thì ít nhất có ba hệ quả phát sinh từ đây. Thứ nhất là việc quản trị phải mang lại lợi ích cho mọi người (cf. 1 Cr 12:7), nghĩa là để mưu cầu thiện ích cho cộng đoàn, cho hiệp hội và cho toàn thể Giáo hội. Do đó, việc quản trị không bao giờ được phép bị khai thác cho các lợi ích cá nhân hoặc các hình thức danh vọng và quyền lực theo kiểu thế gian. Hệ quả thứ hai là việc quản trị không bao giờ được áp đặt từ trên xuống, nhưng phải là một ân ban được cộng đoàn nhận biết và đón nhận cách tự do; vì thế, các cuộc bỏ phiếu tự do có tầm quan trọng rất lớn để hiện thực hóa việc này. Hệ quả thứ ba, như mọi đặc sủng khác, là việc quản trị một hiệp hội cũng phải phục tùng sự phân định của các mục tử, là những vị có trách nhiệm giám sát tính xác thực và việc sử dụng đúng đắn các đặc sủng (x. Lumen gentium, 12; Iuvenescit Ecclesia, 9 và 17).
Một số đặc điểm luôn phải hiện diện trong việc quản trị: lắng nghe lẫn nhau, đồng trách nhiệm, minh bạch, sự gần gũi huynh đệ và phân định cộng đoàn (x. Diễn văn gửi các tham dự viên Tổng Tu nghị của Dòng Đạo binh Chúa Kitô, ngày 19 tháng 2 năm 2026). Thêm vào đó, tôi cũng muốn nhắc lại rằng “thay vì tập trung mọi sự vào riêng mình, việc quản trị tốt sẽ thúc đẩy nguyên tắc bổ trợ và sự tham gia có trách nhiệm của tất cả các thành viên trong cộng đoàn” (sđd.). Đây là những chỉ dẫn đơn giản, nhưng là những điều luôn phải được ghi nhớ trong khi thực thi quyền bính.
Các bạn thân mến, các hiệp hội và phong trào của các bạn có những nguồn gốc khác nhau, có lịch sử, căn tính và lý tưởng rất rõ rệt. Do đó, những người quản trị các tổ chức này đảm nhận một nhiệm vụ tế nhị: một mặt, họ được kêu gọi gìn giữ và phát huy ký ức về một di sản sống động; mặt khác, họ có một vai trò “ngôn sứ”, bao gồm việc lắng nghe những nhu cầu mục vụ hiện tại để hiểu cách đáp ứng trước những thách đố mới cũng như những cảm thức về văn hóa, xã hội và thiêng liêng của thời đại chúng ta. Thật vậy, chỉ bằng cách đó, chúng ta mới có thể là Kitô hữu, là môn đệ và là nhà truyền giáo trong xã hội và Giáo hội ngày nay. Do đó, một phần nhiệm vụ ngôn sứ của những người lãnh đạo là thúc đẩy sự rộng mở của hiệp hội hoặc phong trào — và của mỗi thành viên — trước các hoàn cảnh lịch sử. Quả thật, sự thuộc về trở nên chân thực và sinh hoa trái khi nó không chỉ giới hạn ở việc tham gia các hoạt động nội bộ của nhóm, nhưng còn biết đọc ra những dấu chỉ thời đại và hướng ra bên ngoài, hướng tới mọi người, hướng tới nền văn hóa đương thời và tới những cánh đồng truyền giáo còn chưa được khai phá.
Một yếu tố khác có tầm quan trọng sống còn là sự hiệp thông. Những người quản trị được đòi hỏi phải có một sự nhạy bén đặc biệt trong việc gìn giữ, phát triển và củng cố sự hiệp thông. Điều này áp dụng cả cho đời sống trong hiệp hội hoặc phong trào, và sự hiệp thông với các thực tại Giáo hội khác và với toàn thể Giáo hội. Những ai thực thi sứ mạng lãnh đạo trong Giáo hội phải học cách lắng nghe và đón nhận các ý kiến khác nhau, những định hướng văn hóa và thiêng liêng khác nhau, cùng những tính khí riêng khác nhau, luôn tìm cách gìn giữ lợi ích lớn hơn đó là sự hiệp thông, đặc biệt trong các quyết định cần thiết và thường là khó khăn. Điều này đòi hỏi một chứng tá về sự hiền hậu, từ bỏ cái tôi và có tình yêu vị tha đối với anh chị em và cộng đoàn, làm gương sáng cho mọi người.
Ở đây, tôi muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của chiều kích hiệp thông này với toàn thể Giáo hội. Đôi khi chúng ta thấy có những nhóm khép kín và nghĩ rằng thực tại riêng của họ là duy nhất, hoặc họ chính là Giáo hội, nhưng Giáo hội là tất cả chúng ta, Giáo hội rộng lớn hơn rất nhiều! Vì vậy, các phong trào của chúng ta phải nỗ lực sống hiệp thông thực sự với toàn thể Giáo hội, ở cấp giáo phận. Vì thế, Đức giám mục là một nhân vật quy chiếu rất quan trọng, và nếu một nhóm nói rằng: “Không, chúng tôi không hiệp thông với vị giám mục này, chúng tôi muốn một vị khác”, thì điều đó không thể chấp nhận được. Chúng ta phải cố gắng sống hiệp thông với toàn thể Giáo hội, ở cấp giáo phận cũng như ở cấp hoàn vũ.
Dưới ánh sáng này, chúng ta có thể hiểu rõ hơn ý nghĩa của sự trung thành với đặc sủng sáng lập, cấu thành một điểm quy chiếu không thể thiếu cho việc quản trị một cộng đoàn giáo hội. Mọi đặc sủng đích thực tự bản chất đã chứa đựng sự trung thành và rộng mở đối với Giáo hội. Do đó, quản trị cách trung thành với đặc sủng sáng lập có nghĩa là tìm kiếm nơi đặc sủng đó nguồn cảm hứng để mở lòng ra với hành trình mà Giáo hội đang thực hiện trong hiện tại, không cố thủ trong các mô hình của quá khứ — dù tích cực đến đâu — nhưng cho phép bản thân được chất vấn bởi các thực tại và thách đố mới, trong cuộc đối thoại với tất cả các thành viên khác của thân thể giáo hội.
Các bạn thân mến, cảm ơn tất cả các bạn và những gì các bạn đang thực hiện. Các hiệp hội tín hữu và các phong trào giáo hội là một ân ban vô giá dành cho Giáo hội. Có một sự phong phú rất lớn giữa các bạn: biết bao con người được đào tạo vững vàng và rất nhiều nhà loan báo Tin Mừng nhiệt thành; biết bao người trẻ và các ơn gọi đa dạng cho thiên chức linh mục và đời sống hôn nhân. Sự đa dạng của các đặc sủng, các ân ban và phương pháp tông đồ được phát triển qua nhiều năm cho phép các bạn hiện diện trong các lĩnh vực văn hóa, nghệ thuật, đời sống xã hội và lao động, mang ánh sáng Tin Mừng đến khắp mọi nơi. Hãy trân trọng và, nhờ ân sủng của Thiên Chúa, hãy nuôi dưỡng tất cả những ân ban này! Giáo hội luôn nâng đỡ và đồng hành với các bạn.
Tôi ban phép lành cho anh chị em, và khẩn cầu Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Giáo hội, chuyển cầu cho tất cả anh chị em.
[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 22/05/2026]
