Tiếp kiến Hàng Giáo sĩ Giáo phận Roma, 19.02.2026
*******
Sáng nay, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã gặp gỡ hàng giáo sĩ của Giáo phận Roma tại Hội trường Phaolô VI, và sau đây là diễn văn của ngài:
Diễn văn của Đức Thánh Cha
Đối thoại giữa Đức Thánh Cha và các linh mục Roma
Diễn văn của Đức Thánh Cha:
Nhân danh Cha và Con và Thánh Thần.
Bình an cho anh em.
[Diễn văn chào mừng của Đức Hồng y Giám quản]
Anh em thân mến,
Tôi vui mừng chào đón anh em và cảm ơn anh em đã hiện diện nơi đây sáng nay. Tôi cảm ơn Đức Hồng y Giám quản vì những lời ngài vừa dành cho tôi, và tôi thân ái chào tất cả anh em: các thành viên Hội đồng Giám mục, các linh mục chánh xứ, và toàn thể các linh mục đang hiện diện. Và tôi xin nói rằng, nếu đúng là chúng ta đang bắt đầu hành trình Mùa Chay, thì đây không phải là một hình thức đền tội: ít nhất đối với tôi, đây là một niềm vui lớn lao! Tôi nói điều đó với tất cả sự chân thành!
Khởi đầu năm mục vụ, chúng ta hãy để mình được truyền cảm hứng bởi lời Chúa Giêsu nói với người phụ nữ Samaria bên giếng Giacóp: “Nếu chị nhận ra ân huệ Thiên Chúa ban” (Ga 4:10).
Ân huệ, như chúng ta biết, cũng là một lời mời gọi sống trách nhiệm sáng tạo. Chúng ta không chỉ đơn thuần được đặt vào dòng chảy của truyền thống như những người thực thi thụ động một chương trình mục vụ đã được định sẵn, nhưng ngược lại, với sự sáng tạo và các đặc sủng của mình, chúng ta được mời gọi cộng tác vào công trình của Thiên Chúa. Về điểm này, những lời Thánh Tông đồ Phaolô gửi cho Timôthê soi sáng: “Tôi nhắc anh phải khơi dậy đặc sủng của Thiên Chúa, đặc sủng anh đã nhận được khi tôi đặt tay trên anh” (2 Tm 1:6). Những lời này không chỉ dành cho cá nhân mà còn cho cả cộng đoàn, và hôm nay chúng ta có thể nghe thấy lời đó gửi đến chính chúng ta: Giáo hội Roma, hãy khơi dậy ân huệ của Thiên Chúa!
Khơi dậy có nghĩa là gì? Thánh Phaolô gửi lời khuyến dụ này đến một cộng đoàn phần nào đó đã đánh mất sự tươi mới ban đầu và lòng nhiệt thành mục vụ; với bối cảnh thay đổi và thời gian trôi qua, có thể nhận thấy một sự mệt mỏi, chút thất vọng hoặc chán nản, và một sự sa sút nào đó về thiêng liêng và đạo đức. Vì thế, Thánh Tông đồ nói với Timôthê và cộng đoàn ấy: hãy nhớ khơi dậy ân huệ anh đã nhận được. Động từ mà Thánh Phaolô sử dụng – khơi dậy – gợi lên hình ảnh những cục than hồng ẩn dưới lớp tro tàn, và như Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói, nó “gợi lên hình ảnh một người thổi vào đống lửa để làm bừng lên ngọn lửa” (Giáo lý, ngày 30 tháng 10 năm 2024).
Chúng ta cũng có thể nói điều ấy về hành trình mục vụ của giáo phận chúng ta: ngọn lửa đã được thắp lên, nhưng nó phải được khơi dậy liên tục.
Ngọn lửa đang cháy rực ấy chính là ân huệ không thể hủy bỏ mà Chúa đã ban cho chúng ta; đó chính là Chúa Thánh Thần, Đấng đã vạch ra con đường cho Giáo hội, lịch sử và truyền thống mà chúng ta đã lãnh nhận, và những gì chúng ta thường xuyên thực hiện trong các cộng đoàn. Đồng thời, chúng ta phải khiêm tốn nhìn nhận rằng ngọn lửa này không phải lúc nào cũng giữ được sức sống như trước và cần được khơi dậy. Bị thúc bách bởi những thay đổi văn hóa đột ngột và những bối cảnh mà sứ vụ chúng ta đang diễn ra, đôi khi bị tấn công bởi sự mệt mỏi và gánh nặng của thói quen, hoặc nản lòng trước sự xa rời đức tin và thực hành tôn giáo ngày càng gia tăng, chúng ta cảm thấy ngọn lửa ấy phải được tiếp thêm nhiên liệu và làm bừng sáng trở lại.
Điều này đặc biệt áp dụng cho một số lĩnh vực của đời sống mục vụ mà tôi muốn nêu ra cách vắn tắt sau đây.
Lĩnh vực đầu tiên chắc chắn liên quan đến mục vụ giáo xứ thông thường. Và ở đây, trước hết tôi muốn chia sẻ một tâm tình biết ơn với anh em, khi nhắc lại những lời Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói với anh em trong một Thánh lễ Truyền Dầu gần đây: “Cảm ơn anh em vì sự phục vụ. Cảm ơn vì những điều thiện hảo âm thầm anh em thực hiện... Cảm ơn vì thừa tác vụ của anh em, thường được thực hiện với rất nhiều nỗ lực, nhưng lại ít được nhìn nhận và không phải lúc nào cũng được thấu hiểu” (Bài giảng Thánh lễ Truyền Dầu, ngày 6 tháng 4 năm 2023). Tuy nhiên, những khó khăn và hiểu lầm cũng có thể mang đến cơ hội để suy tư về những thách đố mục vụ phải đối mặt. Đặc biệt, liên quan đến mối tương quan giữa khai tâm Kitô giáo và công cuộc loan báo Tin Mừng, chúng ta cần một sự thay đổi hướng đi rõ ràng. Thật vậy, mục vụ thông thường đang được cấu trúc theo một mô hình cổ điển, chủ yếu quan tâm đến việc bảo đảm rằng các Bí tích được cử hành, và mô hình như vậy hàm ý rằng đức tin bằng cách nào đó cũng được truyền tải bởi môi trường xung quanh, bởi xã hội cũng như môi trường gia đình. Trên thực tế, những thay đổi về văn hóa và nhân học diễn ra trong những thập niên gần đây cho thấy điều đó không còn đúng nữa; ngược lại, chúng ta đang chứng kiến sự xói mòn liên tục trong việc thực hành tôn giáo.
Vì thế, điều khẩn thiết đó là trở lại với việc loan báo Tin Mừng: đây là ưu tiên hàng đầu. Với lòng khiêm nhường, nhưng cũng không để mình nản lòng, chúng ta phải nhìn nhận rằng “một bộ phận những người đã được rửa tội của chúng ta thiếu cảm thức thuộc về Giáo hội”, và điều này mời gọi chúng ta cảnh giác với việc “cử hành các bí tích tách rời khỏi những hình thức loan báo Tin Mừng khác” (Tông huấn Evangelii Gaudium, số 63). Chúng ta hãy nhớ những câu hỏi của Thánh Phaolô Tông đồ: “Làm sao họ tin Đấng họ không được nghe? Làm sao mà nghe, nếu không có ai rao giảng?” (Rm 10:14). Như trong tất cả các đại đô thị, thành phố Roma được đặc trưng bởi sự dịch chuyển liên tục, bởi một cách thức cư trú và trải nghiệm thời gian mới, bởi các mối tương quan gia đình và xã hội ngày càng đa dạng và đôi khi bị rạn nứt. Vì vậy, mục vụ giáo xứ cần phải tái tập trung vào việc rao giảng, tìm kiếm những con đường và phương thế để giúp mọi người kết nối lại với lời hứa của Chúa Giêsu. Trong bối cảnh này, việc khai tâm Kitô giáo, thường được rập khuôn theo nhịp điệu học đường, cần được xem xét lại: chúng ta cần thử nghiệm những cách thức truyền đạt đức tin khác ngoài những lối mòn truyền thống, nhằm cố gắng lôi cuốn thiếu nhi, giới trẻ và các gia đình theo những cách thức mới.
Khía cạnh thứ hai là: học cách làm việc cùng nhau, trong sự hiệp thông. Để dành ưu tiên cho việc loan báo Tin Mừng dưới mọi hình thức đa dạng, chúng ta không thể suy nghĩ và hành động một cách đơn độc. Trong quá khứ, giáo xứ liên kết chặt chẽ hơn với địa phương và bao gồm tất cả những người sống tại đó; tuy nhiên ngày nay, các mô hình và lối sống đã chuyển từ ổn định sang lưu động, và nhiều người, ngoài lý do công việc, còn di chuyển vì nhiều loại hình trải nghiệm khác nhau, sống các mối tương quan vượt ra ngoài ranh giới địa giới và văn hóa nơi họ thuộc về. Chỉ riêng giáo xứ là không đủ để khởi động một tiến trình loan báo Tin Mừng có khả năng vươn đến những người không thể tham dự một cách đầy đủ. Trong một địa bàn rộng lớn như Roma, chúng ta phải vượt qua cám dỗ của tính quy ngã, vốn gây ra sự quá tải công việc và phân tán, để cùng nhau làm việc nhiều hơn, đặc biệt là giữa các giáo xứ lân cận, chia sẻ các đặc sủng và tiềm năng, cùng nhau lập kế hoạch và tránh các sáng kiến chồng chéo. Cần có sự phối hợp chặt chẽ hơn, điều này không thuần túy như một biện pháp mục vụ, mà nhằm diễn tả sự hiệp thông linh mục của chúng ta.
Khía cạnh cuối cùng tôi muốn nhấn mạnh: sự gần gũi với giới trẻ. Nhiều người trong số họ – như chúng ta biết – “sống mà không có bất kỳ sự quy chiếu nào về Thiên Chúa và Giáo hội” (Diễn văn tại Phiên họp toàn thể của Bộ Giáo lý Đức tin, ngày 29 tháng 1 năm 2026). Vì thế, vấn đề là phải thấu hiểu và giải thích nỗi bất an hiện sinh sâu sắc đang hiện diện trong họ, sự hoang mang, nhiều khó khăn của họ, cũng như những hiện tượng lôi cuốn họ vào thế giới ảo và các triệu chứng của sự hung hăng đáng lo ngại, đôi khi dẫn đến bạo lực. Tôi biết anh em nhận thức được thực tại ấy và đang dấn thân giải quyết. Chúng ta không có những giải pháp dễ dàng bảo đảm kết quả tức thời, nhưng trong khả năng có thể, chúng ta có thể lắng nghe người trẻ, hiện diện bên họ, chào đón họ và chia sẻ một phần cuộc sống của họ. Đồng thời, vì những vấn đề này ảnh hưởng đến nhiều chiều kích của đời sống, chúng ta hãy thử đối thoại, với tư cách là các giáo xứ, và tương tác với các cơ quan địa phương, các trường học, các chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục và khoa học nhân văn, và với những người quan tâm đến vận mệnh và tương lai của giới trẻ.
Và khi nói về giới trẻ, tôi muốn gửi một lời khích lệ đến các linh mục trẻ – phần lớn anh em đang hiện diện ở đây, phải không? – những người thường trực tiếp cảm nghiệm tiềm năng và những cuộc đấu tranh của thế hệ mình và của thời đại này. Trong một bối cảnh xã hội và giáo hội khó khăn và ít tưởng thưởng hơn, có nguy cơ anh em nhanh chóng cạn kiệt năng lượng, tích tụ sự thất vọng và rơi vào cô đơn. Tôi thúc giục anh em hãy trung thành trong mối tương quan với Chúa mỗi ngày, và làm việc với lòng nhiệt thành cho dù anh em chưa nhìn thấy hoa trái của sứ vụ tông đồ ngay lập tức. Trên hết, tôi mời gọi anh em đừng bao giờ khép kín: đừng sợ chia sẻ những kinh nghiệm, kể cả sự mệt mỏi và khủng hoảng của bản thân, đặc biệt là với những anh em linh mục mà anh em tin rằng có thể trợ giúp. Chắc chắn, tất cả chúng ta được mời gọi có thái độ lắng nghe và quan tâm, qua đó chúng ta có thể sống tình huynh đệ linh mục một cách cụ thể. Chúng ta hãy đồng hành và nâng đỡ lẫn nhau.
Các bạn thân mến, tôi vui mừng được chia sẻ khoảnh khắc này với anh em. Như tôi đã nhắc lại gần đây, bổn phận đầu tiên của chúng ta là “gìn giữ và nuôi dưỡng ơn gọi thông qua một hành trình hoán cải không ngừng, và lòng trung thành được đổi mới, đây không bao giờ là một con đường thuần túy cá nhân nhưng đòi hỏi chúng ta phải chăm sóc lẫn nhau” (Tông thư A Fidelity that Generates the Future, số 13). Bằng cách này, chúng ta sẽ là những mục tử như lòng Chúa mong ước và chúng ta sẽ có thể phục vụ Giáo phận Roma cách tốt đẹp nhất. Cảm ơn anh em!
________________________________
Đối thoại giữa Đức Thánh Cha và các linh mục Rôma:
Đức Hồng y Baldo Reina
Thưa Đức Thánh Cha, cảm ơn người vì những điều người đã chia sẻ với chúng con. Chắc chắn đó sẽ là nguồn mạch cho những suy tư sâu xa hơn. Chúng con cũng cảm ơn người vì thời gian người sẽ dành cho chúng con bây giờ. Người đã bày tỏ sự sẵn lòng đối thoại với các linh mục.
Nhiều Cha muốn đặt ra cho người nhiều câu hỏi. Chúng con đã tập hợp các câu hỏi lại thành bốn nhóm theo độ tuổi. Người đầu tiên sẽ là Cha Francesco Melone, một trong những linh mục được người truyền chức vào ngày 31 tháng 5, sẽ đặt câu hỏi về những gì Đức Thánh Cha đã nói ở cuối bài diễn văn, cụ thể là về những khó khăn của hàng giáo sĩ trẻ. Sau đó, Cha Giacomo Pavanello, cha sở giáo xứ San Gregorio Magno alla Magliana, một giáo xứ khoảng 40.000 dân, sẽ nêu câu hỏi về những thách đố mục vụ của thời đại chúng ta.
Tiếp đến là Cha Romano De Angelis, đã từng làm cha sở tại nhiều giáo xứ trong thành phố, và trong vài tháng qua là tuyên úy tại Bệnh viện Nhi Bambin Gesù, sẽ đề cập đến chủ đề về tình huynh đệ linh mục, cũng là một chủ đề người đã nhắc đến. Sau cùng, Cha Tonino Panfili, người đã gắn bó với đời sống thánh hiến nhiều năm tại Khu Tông tòa và hiện là quản nhiệm Vương cung thánh đường Santa Croce in Gerusalemme, sẽ đặt câu hỏi về các linh mục cao niên.
Nhân đây, chúng con cũng nhớ đến những anh em linh mục già đau yếu đang ở nhà hưu dưỡng San Gaetano tại Divino Amore. Như vậy, bốn Cha sẽ đại diện cho tất cả linh mục. Xin cảm ơn Đức Thánh Cha.
Câu hỏi thứ nhất
Kính chào Đức Thánh Cha. Con xin thay mặt các linh mục trẻ của giáo phận gửi những lời này tới người, mặc dù Đức Thánh Cha đã trả lời nhiều câu hỏi mà chúng con đang ấp ủ trong lòng. Xin cảm ơn Đức Thánh Cha! Trong hầu hết các trường hợp, chúng con thi hành thừa tác vụ mục vụ giữa giới trẻ trong cộng đoàn. Chúng con cảm nhận nơi họ một khao khát lớn lao về chiều sâu và sự mật thiết với Thiên Chúa, cũng như nhu cầu được lắng nghe và hiệp thông. Nhưng đồng thời, chúng con cũng nhìn thấy nơi họ rất nhiều những vết thương trong mối tương quan và cảm xúc, thường đi kèm với lo âu và sợ hãi, buồn bã và cô đơn.
Vì thế, đôi khi có vẻ dễ dàng hơn, và có lẽ đối với các linh mục chúng con, thậm chí thấy thoải mái và thuận tiện hơn, khi chỉ chăm sóc trên bình diện cảm xúc, làm dịu nỗi đau qua các sự kiện gây ấn tượng mạnh và những cảm xúc mạnh, thay vì giúp họ đi vào cuộc đối thoại với Thiên Chúa.
Tuy nhiên, mối tương quan này không phô trương, ồn ào, với những đám đông chen chúc hoặc qua những nhà lãnh đạo lôi cuốn, nhưng được nuôi dưỡng trong việc cầu nguyện riêng tư, khiến chúng con không phải là những nhân vật chính mà là những thừa tác viên của sự tín thác vào Chúa. Chỉ có tình bạn với Chúa Giêsu mới lấp đầy nỗi cô đơn của chúng con, như chính Đức Thánh Cha đã nhắc lại vào ngày 10 tháng 1 khi người chào đón giới trẻ Roma và các nhà giáo dục của họ.
Vì thế, con xin hỏi Đức Thánh Cha, người có lời khuyên gì cho các linh mục trẻ chúng con để sống Tin Mừng trong thế giới hôm nay, đặc biệt là giữa giới trẻ, xuất hiện trước họ như những người trưởng thành đáng tin cậy, mà không biến việc loan báo Tin Mừng thành giải trí, và việc phân định thành trò tiêu khiển? Con xin cảm ơn người.
Trả lời của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Rất tốt. Điều đầu tiên tôi muốn nói rằng đây là một tình trạng, một thực trạng của xã hội ngày nay mà theo một nghĩa nào đó chúng ta không thể thay đổi, nhưng chúng ta phải giữ mắt mình luôn tỉnh táo. Đó là thực trạng của các gia đình và những thách đố mà chúng ta phải đối diện với người trẻ hôm nay, chính vì họ thường xuất thân từ những gia đình đã trải qua những khủng hoảng nghiêm trọng, sự thiếu vắng người cha, cha mẹ ly hôn hoặc tái hôn, nhiều bạn trẻ cũng trải qua sự bỏ rơi, những khó khăn mà người trẻ phải đối mặt trong cuộc sống hiện nay.
Do đó, đối với linh mục, việc đồng hành với những người trẻ này cũng có nghĩa là biết rõ thực tại của họ, gần gũi họ theo nghĩa ấy, đồng hành với họ, nhưng không chỉ đơn giản là trở thành một người trong số những người trẻ. Điều này cũng rất quan trọng: chứng tá của linh mục. Linh mục trẻ có thể trao cho người trẻ một mẫu gương sống, đó là việc trở thành một người bạn của Chúa Giêsu có thể thực sự làm tròn đầy cuộc sống của họ. Nhưng điều này có nghĩa là chính linh mục, dù trẻ hay không còn trẻ, phải sống một đời sống bạn hữu với Chúa Giêsu, để mang đến cho những người trẻ này không chỉ là một mẫu gương, mà là một kinh nghiệm sống có thể thay đổi đời sống của họ. Tiếp đến, tôi cũng nghĩ rằng tinh thần loan báo Tin Mừng mà chúng ta đã nói cách đây ít phút cũng phải được áp dụng cho giới trẻ.
Trong quá khứ, tất cả người trẻ đều đến giáo xứ. Chắc chắn nhiều giáo xứ của anh em đều có một nhà nguyện sinh hoạt (oratory), một nơi để giới trẻ quy tụ và vui chơi. Một số vẫn còn đến, nhưng chúng ta không thể chỉ bằng lòng với số những người đến giáo xứ. Vì vậy, có lẽ cùng với chính người trẻ, chúng ta cần tổ chức, suy nghĩ và tìm kiếm những sáng kiến có thể mở ra một lối thoát. Đức Thánh Cha Phanxicô đã nói rất nhiều về một Giáo hội “đi ra ngoài”. Chúng ta phải đi ra, chúng ta phải mời gọi những người trẻ khác, cùng họ bước ra các nẻo đường; có lẽ đề xuất những cách thức, hoạt động khác nhau… Thể thao cũng có thể là một con đường để mời gọi giới trẻ. Các hoạt động khác như nghệ thuật, văn hóa... Mời gọi người trẻ đến, bắt đầu làm quen với nhau. Có lẽ việc làm quen với nhau trước hết là một trải nghiệm nhân bản về tình bạn, từ đó có thể dần dần giúp dẫn đến một trải nghiệm hiệp thông.
Nhiều người trẻ sống trong sự cô lập, một sự cô đơn không thể tin được, nhất là sau đại dịch, nhưng nó không bắt đầu từ đó. Với chiếc điện thoại thông minh quen thuộc mà có lẽ tất cả chúng ta đều mang theo trong túi hôm nay, chúng ta sống cô độc, dù họ nói rằng: “Không, bạn tôi ở đây”, nhưng lại không có sự tiếp xúc trực tiếp giữa người với người. Họ sống một dạng xa cách với người khác, một sự lạnh nhạt, mà không biết đến sự phong phú và giá trị của các mối tương quan đích thực của con người. Vì vậy, ở đó nữa, chúng ta cũng phải tìm cách mang đến cho giới trẻ một kinh nghiệm khác về tình bạn, về sự chia sẻ, và từng bước một là sự hiệp thông, và từ kinh nghiệm đó mời gọi họ nhận biết Chúa Giêsu, Đấng mời gọi chúng ta không phải làm tôi tớ, nhưng làm bạn hữu của Người.
Để làm được tất cả những điều này đòi hỏi rất nhiều thời gian, sự hy sinh và suy tư, nhằm tìm ra cách để tiếp cận những người trẻ ngày nay thường bị cuốn vào một lối sống tệ hại, nghiện ngập, phạm pháp, bạo lực, những khó khăn, cô lập... Cách đây không lâu, một bạn trẻ đã hỏi tôi câu này: “Đức Thánh Cha nói rất nhiều về sự hiệp thông và hiệp nhất, tại sao vậy? Nó có giá trị gì?” Nói cách khác, với kinh nghiệm của bản thân, bạn ấy cũng không hiểu rằng có một giá trị rất lớn khi bước ra khỏi sự cô đơn để tìm kiếm bạn bè và sự hiệp thông. Vì vậy, tôi nghĩ rằng theo cách này, ngay cả các linh mục trẻ, những người gần gũi hơn với giới trẻ về tuổi tác, văn hóa và sự đào tạo, có thể thực hiện sứ vụ tuyệt vời trong việc loan báo thông điệp này, một thông điệp mà xét cho cùng, luôn luôn là Tin Mừng.
Câu hỏi thứ hai
Kính thưa Đức Thánh Cha, con xin chào Đức Thánh Cha và cảm ơn người rất nhiều vì khoảnh khắc này. Con muốn đặt một câu hỏi về thời đại chúng ta đang sống, thời đại được đánh dấu bằng sự gạt bỏ tôn giáo dần dần ra khỏi bối cảnh xã hội đương đại, đặc biệt là ở các thành phố lớn như Roma. Làm thế nào để chúng con có thể trở nên hiệu quả trong nền văn hóa hậu hiện đại này mà tất cả chúng ta đang sống và hít thở, mà không quay lại những khuôn mẫu của quá khứ vốn có phần lỗi thời?
Đâu nên là ưu tiên trong thừa tác vụ mục vụ của chúng con để đáp lại những thách đố của thời đại chúng ta theo tinh thần Tin Mừng? Nói cách khác, Tin Mừng luôn luôn được hội nhập văn hóa, nhưng ngày nay chúng con có lẽ đang đối mặt với một sự hội nhập văn hóa mới. Làm thế nào chúng con có thể bảo đảm rằng sự hội nhập văn hóa này được khích lệ và đồng hành, chứ không bị cản trở bởi các sáng kiến của chúng con? Con xin cảm ơn người.
Trả lời của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Một điều mà chính tôi cũng đang cố gắng tìm hiểu là làm thế nào để đáp lại thách đố này, bắt đầu từ nhu cầu thực sự thấu hiểu cộng đoàn nơi tôi được kêu gọi phục vụ. Tôi nói từ kinh nghiệm cá nhân. Tôi đã sống ở Roma bốn năm vào thập niên 1980, sau đó là mười hai năm, từ năm 2000 đến 2012-2013, và bây giờ là ba năm, và mỗi lần tôi trở lại Roma, theo một nghĩa nào đó, tôi lại gặp một Roma khác.
Có nhiều thứ... “Thành phố vĩnh cửu”, cứ cho là vậy, những con đường vẫn thế, những ổ gà vẫn thế, nhưng cuộc sống đã thay đổi quá nhiều. Vì vậy, để phục vụ với tư cách là Giám mục Roma, tôi đã suy nghĩ rất nhiều về điều này khi chúng tôi đến Ostia vào Chúa nhật tuần trước để nói chuyện với những người dân ở đó. Chúng ta cần bắt đầu bằng việc tìm hiểu thực tại của họ một cách thấu đáo nhất có thể. Tôi thậm chí không thể áp dụng tính liên tục cách máy móc: nếu tôi được chuyển từ giáo xứ này sang giáo xứ khác, tôi không thể nghĩ rằng: “Cái này đã hiệu quả ở đó, cứ tiếp tục làm như vậy ở đây”. Nếu bạn muốn yêu một ai đó, trước hết bạn phải biết rõ họ. Nếu các Cha muốn yêu mến và phục vụ một cộng đoàn, điều quan trọng trước hết là phải hiểu biết cộng đoàn đó.
Và có nhiều thực tại trong thế giới hay thay đổi này, điều mà tôi đã nói qua một chút, đang thay đổi không ngừng. Và vì thế, cần có một nỗ lực thực sự từ phía các linh mục chánh xứ, các linh mục và tất cả những người cộng tác trong hội đồng giáo xứ để thực sự tìm thấy đâu là những thách đố vào lúc này tại nơi đây, trong giáo xứ này, điều mà chúng ta cần phải nhìn thấy và hiểu biết phần nào.
Tiếp theo, liên quan đến thực tại của thế giới ngày nay, tôi vẫn chưa nói đến một thực tại đang ập đến với chúng ta dù chúng ta muốn hay không: trí tuệ nhân tạo, việc sử dụng internet, vốn cũng hiện hữu trong đời sống của linh mục. Nhân đây, tôi mời gọi anh em hãy chống lại cám dỗ soạn bài giảng bằng trí tuệ nhân tạo! Cũng như tất cả các cơ bắp trong cơ thể sẽ chết nếu chúng ta không sử dụng chúng, nếu chúng ta không vận động chúng, thì não bộ cũng cần được sử dụng, vì vậy trí tuệ của chúng ta, trí tuệ của anh em, cần được rèn luyện một chút để không đánh mất khả năng này.
Nhưng còn cần nhiều hơn thế, bởi vì để có một bài giảng thực thụ, tức là chia sẻ đức tin, trí tuệ nhân tạo sẽ không bao giờ có thể chia sẻ đức tin! Đây là phần quan trọng nhất: nếu chúng ta có thể thực hiện một việc phục vụ, có thể nói là hội nhập văn hóa, tại địa phương, tại giáo xứ nơi chúng ta đang mục vụ, mọi người muốn nhìn thấy đức tin của anh em, kinh nghiệm của anh em về việc đã nhận biết và yêu mến Chúa Giêsu Kitô và Tin Mừng của Người. Và đây là điều chúng ta phải không ngừng vun trồng.
Và vì thế tôi nói rất chân thành rằng, để trả lời cho mọi câu hỏi, rằng một phần của câu trả lời chính là tầm quan trọng của đời sống cầu nguyện. Không chỉ là thói quen đọc kinh Nhật tụng càng nhanh càng tốt, là kinh mà tôi cũng có trên điện thoại di động, nhưng là thời gian để ở với Chúa, để lắng nghe Lời Chúa, để cầu nguyện với các Thánh vịnh, là lời ngợi khen Thiên Chúa.
Nhưng còn là khả năng bước vào cuộc đối thoại, để thực sự lắng nghe và bày tỏ những khó khăn mà tôi mang trong lòng: “Lạy Chúa, tại sao, Chúa muốn gì nơi con? Con có thể làm gì?” Rồi từ kinh nghiệm về một đời sống thực sự bén rễ trong Chúa, chúng ta có thể hiến trao một điều gì đó không phải của riêng mình. Không phải vì tôi là tôi nên tôi trao tặng chính con người tôi; đây thường là một sự lừa dối trên internet, trên TikTok, khi chúng ta muốn là chính mình: “Tôi có rất nhiều người theo dõi, rất nhiều lượt thích, vì họ thấy những gì tôi đang nói...”.
Đó không phải là bạn: nếu chúng ta không truyền đạt sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô, có lẽ chúng ta đang sai lầm, và chúng ta cần suy xét lại một cách rất thận trọng và với lòng khiêm tốn sâu xa về việc chúng ta là ai và chúng ta đang làm gì. Nhưng với thái độ yêu thương, phục vụ, khiêm nhường và lắng nghe này, chúng ta có thể thực sự khám phá ra những gì mình có thể làm để đáp lại cộng đoàn nơi chúng ta được gọi để phục vụ.
Câu hỏi thứ ba
Kính thưa Đức Thánh Cha, trong 39 năm từ ngày thụ phong linh mục, con đã có thể trải nghiệm rằng tình huynh đệ linh mục là điều có thể, và nó thật tốt đẹp. Điều này cũng vì trong linh mục đoàn của chúng con tại Roma, chúng con có cơ hội tiếp đón các linh mục từ những giáo phận khác, họ là một kho tàng, không chỉ vì sự giúp đỡ họ mang đến, mà còn vì việc nuôi dưỡng tình huynh đệ linh mục. Và đúng là khi ở bên nhau, chúng con cảm nghiệm được điều mà Thánh Gioan Berchmans đã nói: “Đời sống cộng đoàn là một sự đền tội lớn, nhưng tôi đã kinh nghiệm được rằng đó cũng là nguồn vui khôn tả”.
Ba câu chuyện đơn sơ: sau khi con cảm thấy không khỏe vào một buổi chiều, sáng hôm sau con nhận ra rằng các anh em linh mục của con, không nói với con điều gì, đã tự tổ chức trong đêm thành những phiên trực theo từng giờ để đến kín đáo kiểm tra và xem tình trạng của con ra sao. Một biến cố khác khiến con xúc động là khi mẹ con qua đời — con là con một, và cha con đã mất trước đó — một người anh em trẻ tuổi, thấy con hơi bàng hoàng, đã nói với con: “Anh Romano, hãy nhớ rằng bao lâu em còn sống, anh sẽ không bao giờ cô đơn trong cuộc đời”. Con cũng đã trải qua một khoảnh khắc đau đớn, một sự hiểu lầm đau lòng, và chính tại đó Tin Mừng đã soi sáng cho con: cầu nguyện cho người ấy, cho người anh em đó, và xin Chúa chúc lành cho họ. Và, sau vài tháng, là niềm vui của thông điệp hòa giải.
Vì vậy, trước tất cả điều này, tuy nhiên, thưa Đức Thánh Cha, con nói rằng vẫn có những mối nguy hiểm mà con xin trình bày với người để xin lời khuyên và một vài gợi ý. Thứ nhất là khó khăn trong việc sống đúng với chính mình vì sợ những lời đàm tiếu, sợ bị bán với giá ba mươi đồng bạc, để rồi ai đó có thể làm cho họ trở nên đẹp đẽ bằng cách dệt nên những câu chuyện. Tiếp đến, những khác biệt về tính nhạy cảm giữa chúng con chắc chắn có thể là một kho tàng; nhưng cám dỗ lại là, thay vì biến chúng thành cơ hội, lại hình thành những phe nhóm đối lập và xung đột với nhau.
Và rồi, điều mà đối với con dường như là mối nguy hiểm lớn nhất, đó là lòng ghen tị: tức là không thể vui mừng trước những khả năng của một người anh em, người có nguy cơ trở thành kẻ thù chỉ đơn giản vì người ấy được đánh giá cao và thành công trong công việc mục vụ. Thỉnh thoảng, những lời hơi cay đắng của một người anh em chợt hiện lên trong đầu con, nhưng chúng lại có phần xác đáng: “Nếu bạn muốn làm hại ai đó, hãy nói tốt về họ”, bởi vì khi đó bạn phơi bày họ ra để họ bị tổn thương. Nhưng chắc chắn Đức Thánh Cha có thể cho chúng con một số hướng dẫn quý giá về cách tận dụng tốt nhất tất cả những điều ấy. Con xin cảm ơn Đức Thánh Cha!
Trả lời của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Cảm ơn Cha. Tôi có thể nói như vị giáo sư: “Nhưng bạn đã tự trả lời câu hỏi của chính mình rồi, vậy thì...”. Tôi sẽ bắt đầu với một điều thật sự đau lòng – tôi muốn nói là tiêu cực – mức độ nào đó, có những lúc giống như một trong những “đại dịch” của hàng giáo sĩ ở cấp độ hoàn vũ. Nó được gọi là invidia clericalis, đó là khi một linh mục thấy linh mục khác được gọi làm chánh xứ của một giáo xứ lớn hơn, đẹp hơn, được gọi làm đại diện, được gọi làm gì đó tôi không biết... thì khi đó các mối tương quan bị phá vỡ; và không chỉ vậy, mà còn với những lời đàm tiếu, chỉ trích, nói ra nói vào… Nó phá hủy thay vì tìm cách xây dựng những mối dây liên kết, những nhịp cầu của tình bạn, của tình huynh đệ linh mục. Vì vậy, tôi nói điều này ngay lập tức để gác nó sang một bên, nhưng xin anh em hãy cẩn thận trước thực tại này.
Tất cả chúng ta đều là con người, chúng ta có cảm xúc, có tình cảm, nhiều thứ, nhưng với tư cách là linh mục – và tôi hy vọng là ngay từ trong chủng viện – chúng ta có thể đưa ra những mẫu gương sống, nơi các linh mục thực sự có thể là bạn hữu, là anh em, chứ không phải là những kẻ thù hoặc dửng dưng với nhau. Và tôi không biết điều nào tệ hơn: là kẻ thù hay dửng dưng với người khác, cả hai đều cần phải suy xét.
Tôi đã chứng kiến những gương mẫu rất đẹp của tình huynh đệ linh mục, và tôi xin kể lại vài trường hợp, vì chúng có thể hữu ích cho các Cha, cả trẻ lẫn già. Một linh mục ở Chicago đã lập một thỏa ước với các bạn cùng lớp chủng viện vào ngày truyền chức của họ: mỗi tháng – tôi không rõ, họ chọn ngày thứ Năm của tuần thứ tư hay sao đó, tôi cũng không rõ – hàng tháng, mỗi tháng một lần, họ sẽ gặp nhau. Đó là một “lớp” gồm một số khá đông các linh mục, và tôi có dịp biết họ khi một người trong nhóm, khi đó đã là giám mục phụ tá ở Chicago, đã 93 tuổi, và những người còn sống đến tuổi ấy vẫn tiếp tục họp mặt. Họ muốn tiếp tục tình bạn đẹp mà họ đã hình thành trong chủng viện suốt cuộc đời mình. Nhưng đó không chỉ là một cuộc họp mặt, đó là một kinh nghiệm cầu nguyện, trong đó họ dành một khoảng thời gian trong ngày để cầu nguyện, sau đó là học hỏi.
Và ở đây tôi muốn nói thêm một điều với tất cả anh em: việc học hỏi trong đời sống của chúng ta phải là thường xuyên và liên tục. Khi tôi nghe có người nói với tôi – đây là chuyện có thật, một linh mục đã nói với tôi –: “Từ ngày rời chủng viện đến giờ tôi chưa hề mở lại một cuốn sách nào”. Trời ơi, tôi nghĩ, thật buồn biết bao! Và thật buồn cho các tín hữu của linh mục đó, những người phải lắng nghe, có Chúa mới biết là những gì. Chúng ta cũng cần phải cập nhật, và nhóm linh mục đó, trong buổi họp hàng tháng, sẽ nói với nhau, theo lượt: “Đến lượt anh, hãy chọn một bài báo, một chủ đề gì đó”. Người đến lượt sau đó sẽ gửi nó cho tất cả mọi người trước, mọi người sẽ đọc nó, và đến lúc chia sẻ, họ sẽ trao đổi về thần học, mục vụ, các sáng kiến mới, thực tại của Giáo hội, v.v. Đó là một điều rất đẹp. Và đó là sáng kiến của chính họ.
Và ở đây còn một điểm khác rất quan trọng: nếu tôi ngồi đây và nói: "Chẳng có ai đến thăm tôi" — điều này có thể xảy ra với một số anh em — thì chúng ta đừng ngại gõ cửa nhà người khác, hãy chủ động, đừng ngại nói với các bạn đồng hành hoặc với một nhóm bạn, với một số người trong số họ: "Tại sao thỉnh thoảng chúng ta không gặp nhau để cùng học hỏi, cùng suy tư, có một giờ cầu nguyện và sau đó là một bữa trưa ngon miệng?" Cha sở nào có người nấu ăn giỏi nhất có thể mời những người khác, để anh em có bữa ăn trưa ngon miệng cùng nhau. Những người mà tôi đang nói đến, các linh mục ở Chicago, tất cả các linh mục giáo phận ở đó đều chơi golf. Vì vậy, vào mùa hè, họ cũng chơi một vài môn thể thao với nhau.
Vấn đề là phải có ai đó chủ động. Có lẽ không thể làm như vậy với tất cả mọi người – tôi cũng rất thực tế ở đây – Thiên Chúa tạo dựng nên chúng ta đều khác nhau, tạ ơn Chúa! Không có hai người giống hệt nhau, có thể nói như vậy, và tôi cảm thấy thoải mái hơn với người này hoặc với người kia. Người kia là một người tốt, nhưng tôi không có sự tin tưởng – đó là điều Cha đã nói trong câu hỏi của mình – bạn không thể kể toàn bộ câu chuyện cuộc đời mình cho bất cứ ai đi ngang qua. Bạn cần tìm một vài người để chia sẻ kinh nghiệm, để có thể có cơ hội hình thành một tình bạn, một mối tương quan huynh đệ có chiều sâu hơn một chút, và để chia sẻ cuộc sống của mình, để bạn không thấy mình cô đơn. Giống như linh mục trẻ đã nói với Cha: “Chừng nào em còn ở đây, anh sẽ không bao giờ cô đơn”.
Chúng ta cũng phải cố gắng xây dựng các mối tương quan huynh đệ linh mục theo nghĩa này. Không phải lúc nào cũng là cha sở với các cha phó của mình; có lẽ một nhóm các cha sở sẽ tốt hơn, tôi không biết, chúng ta cần nhìn vào thực tế. Tuy nhiên, chúng ta cần tạo ra những tình huống giúp phá vỡ xu hướng đưa chúng ta đến sự cô đơn và tách biệt khỏi nhau. Chúng ta thực sự cần cố gắng dành một chút thời gian – dĩ nhiên không phải mỗi ngày – nhưng với một sự đều đặn nhất định, để gặp gỡ nhau, và không phải là qua màn hình. Điều đó là quan trọng, nó cũng có thể có giá trị, nhưng phải là gặp trực tiếp, ở bên nhau, có một buổi họp mặt, để chia sẻ những niềm vui và cả những khó khăn của cuộc sống. Chia sẻ những kinh nghiệm.
Có thể có lúc một người thấy mình rơi vào khủng hoảng, dù là do sức khỏe hay một khó khăn nào khác, và nếu người ấy cô đơn, cuộc khủng hoảng ấy thường đưa chúng ta đi rất xa khỏi những gì thuộc đời sống của chúng ta. Nếu tôi có một nhóm tin cậy mà tôi đã cùng chia sẻ kinh nghiệm, tôi có thể tiếp tục bước đi với họ, nếu có ai đó để chia sẻ những khó khăn, những lúc thử thách, v.v. Vì thế, đây sẽ là một hình thức kinh nghiệm rất cụ thể mà chúng ta vẫn có thể mơ ước ngày nay; đời sống linh mục như thế, để thúc đẩy tình huynh đệ linh mục đích thực.
Câu hỏi thứ tư
Thưa Đức Thánh Cha, trong ngày ngài được tuyển chọn, con chợt nhận ra rằng bây giờ con là một trong những linh mục cao tuổi nhất. Ngay cả Đức Giáo hoàng cũng trẻ hơn con một tuổi! Và khi con tham dự các cuộc họp tại Khu Tông tòa, mọi người đều trẻ hơn con – từ Đức Hồng y, Đức Phó Đại diện, Đức Giám mục, các Giám đốc – và vì thế, đó là một kinh nghiệm thường xuyên về tuổi này, bây giờ là trưởng thành.
Trong giáo xứ có một đức cha hưu trí lớn tuổi hơn con, nhưng có ba linh mục từ các giáo phận khác nhau, và ở đó chúng con có kinh nghiệm đẹp về tình huynh đệ, để tiếp tục cuộc thảo luận rất quan trọng này. Và những Cha trẻ này là một kho tàng. Vì vậy, con đại diện cho thế hệ các linh mục cao niên; hôm nay con là tiếng nói của tất cả các linh mục đã cao tuổi. Nhiều Cha cảm thấy cô đơn sau một cuộc đời hiến dâng trọn vẹn cho Tin Mừng và cho Giáo hội: sau biết bao nhiêu con người, là bấy nhiêu sự cô đơn.
Đáng tiếc là nhiều Cha, bị ghi dấu bởi bệnh tật, đã phải lùi bước ngay cả trước tuổi nghỉ hưu. Câu hỏi gồm hai phần: Đức Thánh Cha có gợi ý gì cho những người trong chúng con đang cô đơn và bệnh tật, những người giờ đây dâng lên sự mong manh và những giới hạn của mình lên Chúa Giêsu, cùng với Bánh Thánh Thể, làm hy lễ? Nhưng con cũng xin hỏi người điều này, thưa Đức Thánh Cha: làm thế nào chúng con, với tư cách là những linh mục cao niên trong linh mục đoàn của mình, có thể giúp các linh mục trẻ hơn giữ được sự trẻ trung thiêng liêng, nhiệt thành trong việc loan báo Lời Chúa, say mê trong việc xây dựng Giáo hội là hiền thê của Đức Kitô?
Trả lời của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Một điều tôi muốn nói là: cho dù chúng ta không thể làm mọi sự cách hoàn hảo, chúng ta cũng phải chuẩn bị cho mình trong cuộc sống, theo một nghĩa nào đó, để khi thời điểm đến, chúng ta có thể đón nhận tuổi già, sự yếu đau, bệnh tật và cả cô đơn. Tuy nhiên, nếu một người đã sống cả cuộc đời với tinh thần đối thoại, tình bạn, hiệp thông và huynh đệ, người đó thực sự có thể tìm thấy những câu trả lời rất cụ thể cho kinh nghiệm cô đơn và đau bệnh này chẳng hạn.
Có những người – chúng ta hãy nói thẳng điều này – ngay cả khi còn trẻ, đã đi qua cuộc đời với một sự cay đắng nào đó, chưa bao giờ biết đến kinh nghiệm về tình bạn, tình huynh đệ hay sự hiệp thông. Và vì thế, ngay cả khi còn trẻ, hoặc từ tuổi trung niên trở đi, họ sống với sự cay đắng ấy, không bao giờ hài lòng với bất cứ điều gì và luôn mang một tinh thần có phần tiêu cực này.
Nếu chúng ta sống trọn cuộc đời mình như một hành trình đưa chúng ta tiến về phía trước, ngay cả với sức nặng của năm tháng, và nhiều khi – dù trẻ hay già – mang những bệnh tật, những khó khăn ấy, nhờ ơn Chúa, chúng ta sẽ có khả năng đón nhận thập giá, sự đau khổ khi nó đến, bởi vì chúng ta sẽ đón nhận với cùng một tinh thần cầu nguyện và hy sinh mà chúng ta muốn có trong ngày thụ phong linh mục, khi chúng ta thưa với Chúa: “Vâng, lạy Chúa, con muốn theo Chúa trong mọi sự, và con sẽ đón nhận những gì cuộc đời mang đến cho con như một phần trong thánh ý của Chúa”.
Vì vậy, điều cần thiết ở đó là một nền linh đạo toàn diện phải được vun trồng thậm chí từ thời Chủng viện trở đi. Tôi không thể nói với một thanh niên 22 tuổi: “Hãy chuẩn bị cho mình khi con 80 tuổi”, nhưng tất cả là một hành trình, tất cả là một cách bước vào đời với một tinh thần biết ơn. Tôi vẫn chưa nói về điều này, nhưng bắt đầu với lòng tri ân vì đã được gọi làm linh mục. Vì chúng ta rất thường quên rằng ơn gọi của chúng ta lớn lao biết dường nào, và nó quan trọng như thế nào với đời sống Giáo hội. Không phải với tinh thần giáo sĩ trị – “Tôi đây” – nhưng bởi vì Chúa đã gọi chúng ta làm bạn hữu của Người, làm môn đệ, làm người phục vụ của toàn thể dân Người, và điều đó thật đẹp! Vì vậy, sống với tinh thần tri ân ngay từ ngày đầu tiên của đời linh mục sẽ giúp tôi sống, ngay cả khi là một người già, khi là một người vác thập giá của bệnh tật, để thưa: “Cảm tạ Chúa vì cuộc sống, vì ân huệ Chúa đã ban cho con”.
Anh em biết rất rõ rằng tại nhiều quốc gia – ở Châu Âu, ở Ý... Ở Canada đã trở thành hợp pháp – cái chết êm dịu đang được bàn luận ở nhiều nơi: vấn đề về cuối đời, những người không còn thấy ý nghĩa của cuộc sống và đang ở đó với thập giá của một căn bệnh và nói: “Tôi không muốn mang thứ này nữa, tôi muốn tự kết thúc đời mình”. Nếu chúng ta quá tiêu cực về cuộc sống của mình, và đôi khi còn ít đau khổ hơn nhiều so với người khác phải chịu, làm sao chúng ta có thể nói với họ: “Không, bạn không thể tự kết thúc đời mình, bạn phải chấp nhận...”? Nhưng rồi chính chúng ta lại cư xử theo cách như vậy, rất tiêu cực về mọi sự. Nghĩa là, chúng ta phải là những chứng nhân đầu tiên cho thực tế rằng sự sống có giá trị lớn lao. Và lòng biết ơn suốt cả cuộc đời là điều hết sức quan trọng.
Lòng khiêm nhường nữa. Khiêm nhường: thái độ muốn nhìn nhận rằng không phải là tôi, nhưng chính Chúa đã cho tôi sự sống, chính Chúa là Đấng đồng hành với tôi và ẵm tôi trong vòng tay của Người, ngay cả trong những lúc tôi yếu đuối nhất. Chúa ở đó với chúng ta. Và sống với tinh thần này mang lại sự sống, mang lại niềm hy vọng.
Thêm vào đó là sự gần gũi. Và ở đây tôi muốn mời gọi tất cả anh em hiện diện suy nghĩ: chắc chắn tất cả chúng ta đều biết một số người già, một số người bệnh tật, linh mục, giáo dân, tu sĩ... những người đang trải qua những khoảnh khắc vô cùng khó khăn. Chúng ta hãy gọi điện cho họ, hãy đến thăm họ. Chúng ta cũng hãy cố gắng giúp đỡ những người đang đau khổ ấy. Về mặt cơ cấu, trong quá khứ, điều này phổ biến đối với linh mục ở giáo xứ – tôi không rõ, ví dụ mỗi thứ Năm hàng tuần – mang Mình Thánh Chúa và Dầu (Bệnh nhân) đến thăm tất cả những người đau bệnh trong giáo xứ.
Ngày nay, với ít linh mục hơn và nhiều người già hơn, vấn đề trở thành: “Ồ thôi, cứ gửi giáo dân đi, họ sẽ làm việc đó”. Đó là một sự phục vụ đẹp mà giáo dân thực hiện, chẳng hạn như mang Mình Thánh Chúa đến tận nhà người bệnh. Nhưng điều này không có nghĩa là linh mục có thể ở nhà lướt Internet trong khi những người khác đang đi thăm viếng. Nghĩa là, đối với chúng ta, đó cũng là một sự phục vụ, một sứ vụ tông đồ, một hình thức mục vụ rất quan trọng để sống sự gần gũi với những người đau khổ.
Các linh mục cao niên cũng có một sự phục vụ phải thực hiện. Ngay cả khi các ngài đang nằm trên giường bệnh, nếu các ngài đã sống một đời phục vụ và hy sinh đích thực, các ngài biết rất rõ rằng lời cầu nguyện của mình cũng có thể là một sự phục vụ lớn lao, một món quà lớn lao. Cuộc đời các ngài vẫn có ý nghĩa lớn. Và các ngài vẫn có thể nhớ đến và đồng hành với nhiều người, nhiều hoàn cảnh và cộng đoàn đang cần lời cầu nguyện của mình. Để sống được tinh thần đó – dĩ nhiên, nếu ai đó đã không cầu nguyện trong bốn mươi năm thì nói: “Tôi đang nằm ở giường bệnh đây, tôi không biết phải làm gì”, thật là khó – ngay cả ở đó, chúng ta cần sống một sự đào luyện liên tục cho đời sống thiêng liêng của mình. Nó bắt đầu bằng sự chuẩn bị, trước khi chúng ta trở nên già yếu và bệnh tật.
Và ở đây tôi có thể thêm một điều nữa, cho tất cả mọi người, có thể mang nhiều hình thức khác nhau: chúng ta đừng ngại tiếp tục cách thực hành tốt đẹp của việc đồng hành thiêng liêng, có một ai đó trong đời hiểu rõ anh em. Một người bạn, cũng tốt. Nhưng thường là một cha giải tội tốt, có thể là một linh mục, một người có sự khôn ngoan thiêng liêng lớn lao, có thể đồng hành với anh em và giúp anh em trong những lúc gặp khó khăn lớn.
Tất cả chúng ta đều là con người, tất cả chúng ta đều trải qua những lúc khó khăn, đau đớn đủ loại, nhưng có một người chúng ta tin cậy, người có thể thực sự đồng hành với chúng ta rất gần gũi, trong trái tim, trong tinh thần, cũng là một món quà lớn mà chúng ta có thể nhận ra như một sự trợ giúp trong đời mình. Và một số Cha, tôi hy vọng rằng nhiều người trong anh em có được ơn này – không phải ai cũng có – rằng anh em cũng có ơn biết cách đồng hành với người khác khi họ đang trải qua khó khăn như thế.
Vì thế, không chỉ là một giai đoạn tuổi già, đó là cả một đời người mà chúng ta phải sống trong hành trình cùng nhau này, bước đi với Chúa Giêsu và lớn lên trong tinh thần đức tin, đức cậy và đức mến đích thực.
Đó là câu hỏi sau cùng. Nếu anh em hỏi thêm bất cứ điều gì nữa, tôi có thể không còn câu trả lời nào cho hôm nay! Nhưng tôi muốn nói lại một lần nữa, rất chân thành, rằng tôi rất vui mừng về cuộc gặp gỡ này với anh em. Thật đáng tiếc là nó không thể diễn ra thường xuyên hơn... Khi còn là giám mục giáo phận, tôi có cuộc gặp gỡ với các linh mục hàng tháng, và tôi nói điều này với các giám mục. Tôi nghe nói về một giáo phận nơi có vị giám mục đến trong mười phút đầu của buổi họp với hàng giáo sĩ, rồi rời đi... Tôi hy vọng đó không phải là anh em... nhưng đó là ở một quốc gia khác!
Chúng ta cần biết cách sống và đồng hành và cùng nhau bước đi, các hồng y, tổng giám mục, giám mục, linh mục đại diện, linh mục chánh xứ với các cha phó, sống tinh thần này. Không chỉ là những gì được viết trong một chương trình, mà là một tinh thần huynh đệ đích thực theo nghĩa này, và một sự dấn thân cùng nhau thực hiện sứ vụ của chúng ta trong việc phục vụ Giáo hội. Vì vậy, tôi chân thành chúc anh em có một hành trình Mùa Chay tốt đẹp, là thời gian hoán cải và niềm vui cho tất cả mọi người. Và ước mong chúng ta cũng có những cơ hội trong tương lai để sống tinh thần này. Chúng ta kết thúc bằng phép lành."
[Nguồn: vatican.va]
[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 21/2/2026]
