Toàn văn bài giảng Lễ Hiển Linh của Đức Thánh Cha: “Đúng vậy, các nhà Đạo sĩ vẫn còn hiện diện ngày nay”
Antoine Mekary | ALETEIA
06/01/26
Thật đáng ngạc nhiên khi Giêrusalem, một thành phố đã chứng kiến biết bao khởi đầu mới, lại trở nên xôn xao... Phản ứng này cũng là một thách đố đối với chúng ta trong tư cách là Giáo hội.
Sau nghi thức đóng Cửa Thánh tại Vương cung Thánh đường Thánh Phêrô, kết thúc Năm Thánh Thông thường 2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã cử hành Thánh lễ tại Đền thờ Thánh Phêrô mừng lễ Hiển Linh.
Đức Thánh Cha đã ví hàng triệu người bước qua Cửa Thánh như những nhà Đạo sĩ tiến về Bêlem: “Đúng vậy, các Đạo sĩ vẫn còn hiện diện ngày nay.”
Hàng triệu người đã bước qua ngưỡng cửa của Giáo hội. Họ đã tìm thấy gì? Điều gì đọng lại trong tâm hồn, trong những thắc mắc và cảm xúc của họ?
Đức Lêô suy tư về phản ứng “xôn xao” của Giêrusalem và của Hêrôđê như một thách đố đối với Giáo hội ngày nay.
Sau năm nay, liệu chúng ta có khả năng biết nhận ra một người lữ khách nơi người khách đến thăm, một người đang đi tìm kiếm nơi người xa lạ, một người lân cận nơi người ngoại kiều, và những người bạn đồng hành nơi những người khác biệt với chúng ta hay không?
Theo thông lệ sau bài Tin Mừng lễ Hiển Linh, một thầy phó tế công bố các ngày lễ “linh động” quan trọng trong năm phụng vụ Công giáo, như Thứ Tư Lễ Tro (18 tháng 2), Lễ Phục Sinh (5 tháng 4), Lễ Thăng Thiên (14 tháng 5), Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuống (24 tháng 5), Lễ Chúa Ba Ngôi (4 tháng 6) và Chúa Nhật I Mùa Vọng (29 tháng 11).
Dưới đây là toàn văn bài giảng của Đức Thánh Cha Lêô:
_____________________________
Anh chị em thân mến,
Tin Mừng (x. Mt 2:1-12) thuật lại cho chúng ta niềm vui khôn tả của các nhà Đạo sĩ khi họ lại nhìn thấy ngôi sao (x. c. 10), đồng thời cũng cho thấy vua Hêrôđê và cả thành Giêrusalem xôn xao thế nào trước cuộc tìm kiếm của họ (x. c. 3). Thật vậy, mỗi khi Thánh Kinh nói về việc Thiên Chúa tỏ mình ra, bản văn không hề che giấu những phản ứng tương phản, chẳng hạn như niềm vui và sự bối rối, sự kháng cự và vâng phục, nỗi sợ hãi và lòng khát mong. Hôm nay chúng ta cử hành lễ Chúa Hiển Linh, với ý thức rằng trước sự hiện diện của Người, không có gì còn nguyên trạng như cũ. Đây chính là khởi đầu của niềm hy vọng, vì Thiên Chúa đã tỏ mình ra và không có gì là bất biến. Sự hiện diện của Người chấm dứt kiểu thỏa mãn u sầu khiến con người mãi thốt lên rằng: “Dưới ánh mặt trời, nào có chi mới lạ” (Gv 1:9). Một điều mới mẻ đã bắt đầu, định hình cả hiện tại lẫn tương lai, như lời Ngôn sứ đã loan báo: “Đứng lên, bừng sáng lên! Vì ánh sáng của ngươi đến rồi, vinh quang của Đức Chúa như bình minh chiếu tỏa trên ngươi” (Is 60:1).
Thật đáng ngạc nhiên khi Giêrusalem, một thành phố đã chứng kiến biết bao khởi đầu mới, lại trở nên xôn xao. Trong thành ấy, những người nghiên cứu Kinh Thánh và nghĩ rằng mình có mọi câu trả lời dường như đánh mất khả năng đặt câu hỏi và nuôi dưỡng niềm khát mong. Thực vậy, thành phố ấy sợ hãi những người, được thôi thúc bởi niềm hy vọng, đã lặn lội từ phương xa đến; thành phố dường như run sợ trước điều lẽ ra phải mang lại niềm vui lớn lao. Phản ứng này cũng là một thách đố đối với chúng ta trong tư cách là Giáo hội.
Cửa Thánh của Vương cung Thánh đường này, Cửa Thánh cuối cùng được đóng lại hôm nay, đã chứng kiến dòng người vô tận, những người hành hương của niềm hy vọng, đang tiến về Giêrusalem mới, thành đô mà những cánh cửa luôn rộng mở (x. Kh 21:25).
Những người ấy là ai, và điều gì đã thúc bách họ? Khi Năm Thánh khép lại, hành trình tìm kiếm thiêng liêng của những con người đương thời với chúng ta, phong phú hơn nhiều so với những gì chúng ta có thể thấu hiểu, mời gọi chúng ta suy tư cách nghiêm túc. Hàng triệu người đã bước qua ngưỡng cửa của Giáo hội. Họ đã tìm thấy gì? Điều gì đọng lại trong tâm hồn, trong những thắc mắc và cảm xúc của họ? Đúng vậy, các Đạo sĩ vẫn còn hiện diện ngày nay. Họ là những người cảm nhận được sự cần thiết phải lên đường và tìm kiếm, chấp nhận những rủi ro gắn liền với cuộc hành trình, đặc biệt trong một thế giới đầy biến động như thế giới của chúng ta, nơi có thể gây khó chịu và nguy hiểm theo nhiều cách.
Người xưa gọi con người là homo viator (con người lữ hành), và quả thật, toàn bộ đời sống chúng ta là một cuộc hành trình. Tin Mừng thách đố Giáo hội không sợ hãi hiện tượng này, nhưng hãy trân trọng và hướng nó về phía Thiên Chúa, Đấng nâng đỡ chúng ta. Người là một Thiên Chúa có thể làm chúng ta xáo trộn, vì Người không nằm gọn trong tay chúng ta như những ngẫu tượng bằng bạc hay vàng; trái lại, Người hằng sống và ban sự sống, như Hài Nhi được Mẹ Maria ẵm trên tay và được các nhà thông thái thờ lạy. Những thánh địa như các nhà thờ chính tòa, vương cung thánh đường và đền thánh, đã trở thành điểm hành hương của Năm Thánh, phải tỏa lan hương thơm của sự sống, một nhận thức không thể quên rằng một thế giới khác đã bắt đầu.
Chúng ta hãy tự hỏi: có sự sống trong Giáo hội của chúng ta hay không? Có không gian cho một điều gì đó mới mẻ được sinh ra không? Chúng ta có yêu mến và loan báo một Thiên Chúa, Đấng đặt chúng ta vào cuộc hành trình không?
Trong bài Tin Mừng, vua Hêrôđê lo sợ cho ngai vàng của mình và hoang mang về những điều mà ông ta cảm thấy vượt ngoài tầm kiểm soát. Ông ta cố lợi dụng ước muốn của các nhà Đạo sĩ bằng cách thao túng cuộc tìm kiếm của họ. Ông ta sẵn sàng nói dối, sẵn sàng làm bất cứ điều gì. Thật vậy, nỗi sợ hãi làm chúng ta mù quáng. Ngược lại, niềm vui của Tin Mừng giải phóng chúng ta. Nó làm cho chúng ta nên thận trọng, đúng vậy, nhưng cũng trở nên táo bạo, tỉnh thức và sáng tạo; nó mời gọi chúng ta đi theo những con đường khác với những lối mòn đã qua.
Các nhà Đạo sĩ mang đến cho Giêrusalem một câu hỏi đơn sơ nhưng cốt yếu: “Đức Vua dân Do-thái mới sinh hiện ở đâu?” (Mt 2:2). Thật quan trọng biết bao khi những người bước qua cửa Giáo hội có thể cảm nhận rằng Đấng Mêsia vừa mới chào đời, rằng một cộng đoàn đang quy tụ để niềm hy vọng tuôn trào, và một câu chuyện của sự sống đang mở ra! Năm Thánh nhắc nhở chúng ta rằng chúng ta có thể bắt đầu lại, hơn nữa, chúng ta vẫn đang ở điểm khởi đầu, và Chúa muốn sự hiện diện của Người lớn lên giữa chúng ta như Thiên-Chúa-ở-cùng-chúng-ta. Đúng vậy, Thiên Chúa thách đố trật tự hiện hữu, vì Người có những những kế hoạch khơi nguồn cảm hứng cho các ngôn sứ của Người ngay cả hôm nay. Thiên Chúa quyết tâm giải phóng chúng ta khỏi những hình thức nô lệ cũ và mới. Người lôi cuốn người trẻ cũng như người già, người nghèo và người giàu, nam cũng như nữ, thánh nhân và những người tội lỗi, vào các công trình của lòng thương xót, và những kỳ công công lý của Người. Cho dù Chúa thực hiện điều đó một cách âm thầm, Người đã làm cho Vương quốc của Người nảy mầm khắp mọi miền trên thế giới.
Biết bao lần Chúa đã hiển linh cho chúng ta và còn biết bao lần nữa Người có thể tỏ mình ra cho chúng ta! Tuy nhiên, những cuộc hiển linh ấy phải dẫn đưa chúng ta rời xa những mưu đồ của một Hêrôđê, rời xa khỏi những nỗi sợ hãi luôn chực chờ biến thành sự hung bạo. “Từ thời ông Gio-an Tẩy Giả cho đến bây giờ, Nước Trời phải đương đầu với sức mạnh, ai mạnh sức thì chiếm được” (Mt 11:12). Cách diễn đạt huyền nhiệm này của Chúa Giêsu, trong Tin Mừng theo thánh Matthêu, không khỏi khiến chúng ta nghĩ đến rất nhiều cuộc xung đột, mà qua đó con người chống lại và thậm chí hủy hoại những điều mới mẻ mà Thiên Chúa dành sẵn cho mọi người. Yêu mến và tìm kiếm hòa bình nghĩa là bảo vệ những gì là thánh thiêng, và vì thế, bảo vệ những gì mới được sinh ra như một hài nhi nhỏ bé, dễ bị tổn thương và mong manh.
Isabella Bonotto/POOL | ALETEIA
Chung quanh chúng ta, một nền kinh tế bị bóp méo đang cố gắng trục lợi từ mọi thứ. Chúng ta thấy thị trường có thể biến những khát vọng tìm kiếm, lên đường và bắt đầu lại của con người thành một việc kinh doanh thuần túy. Chúng ta hãy tự hỏi: Năm Thánh có dạy chúng ta thoát khỏi thứ chủ nghĩa hiệu quả biến mọi thứ thành món hàng, và con người thành kẻ tiêu dùng hay không? Sau năm nay, liệu chúng ta có khả năng biết nhận ra một người lữ khách nơi người khách đến thăm, một người đang đi tìm kiếm nơi người xa lạ, một người lân cận nơi người ngoại kiều, và những người bạn đồng hành nơi những người khác biệt với chúng ta hay không?
Cách thức Chúa Giêsu gặp gỡ và cho phép mọi người tiếp cận đã dạy chúng ta biết trân trọng những bí mật của tâm hồn, mà chỉ mình Người mới có thể đọc thấu. Cùng với Người, chúng ta học biết đón nhận những dấu chỉ của thời đại (x. Công đồng Vatican II, Hiến chế Mục vụ về Giáo hội trong thế giới ngày nay, Gaudium et Spes, số 4). Không ai có thể bán điều này cho chúng ta. Hài nhi mà các nhà Đạo sĩ thờ lạy là một Thiện Hảo vô giá và khôn lường. Đó là sự Hiển linh của một ân ban. Ân ban ấy không xảy ra ở một nơi danh giá, mà ở một nơi khiêm hạ. Phần ngươi, hỡi Bêlem, miền đất Giuđa, ngươi đâu phải là thành nhỏ nhất của Giuđa” (Mt 2:6). Biết bao thành phố, biết bao cộng đồng cần được nghe lời này: “Anh em đâu phải là nhỏ bé nhất.” Vâng, Chúa vẫn luôn làm chúng ta ngạc nhiên! Người tỏ mình ra và cho phép mình được tìm thấy. Đường lối của Người không phải là đường lối của chúng ta, và những kẻ bạo ngược không thể kiểm soát được chúng, quyền lực thế gian cũng không thể ngăn chặn được. Đó chính là niềm vui lớn lao của các nhà Đạo sĩ, những người đã bỏ lại cung điện và đền thờ sau lưng để lên đường về Bêlem; chỉ khi ấy, họ mới nhìn thấy lại ngôi sao!
Vì thế, anh chị em thân mến, thật tuyệt vời khi trở thành những người hành hương của niềm hy vọng. Thật tuyệt vời khi chúng ta tiếp tục cùng nhau là những người lữ hành! Sự trung tín của Thiên Chúa tiếp tục làm chúng ta kinh ngạc. Nếu chúng ta không biến các nhà thờ của mình thành những đài tưởng niệm, nếu các cộng đoàn của chúng ta là những mái nhà, nếu chúng ta hiệp nhất đứng vững và kháng cự lại sự tâng bốc và quyến rũ của những kẻ quyền lực, thì chúng ta sẽ là thế hệ của một bình minh mới.
Mẹ Maria, Đấng là Sao Mai, sẽ luôn đi trước chúng ta! Nơi Con của Mẹ, chúng ta sẽ chiêm ngắm và phục vụ một nhân loại phi thường, được biến đổi không phải bởi những ảo tưởng của kẻ toàn năng, nhưng bởi Thiên Chúa, Đấng đã trở nên người phàm vì yêu thương.
[Nguồn: aleteia]
[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 7/1/2026]
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét