Phỏng vấn Chủ tịch Hội đồng Giám mục Cameroon

Phỏng vấn Chủ tịch Hội đồng Giám mục Cameroon

Biến hòa bình thành hiện thực

07 tháng 05 năm 2026

Tại Cameroon, chặng thứ hai trong chuyến Tông du châu Phi, Đức Thánh cha Lêô đã đưa ra nhiều lời kêu gọi mạnh mẽ: kêu gọi hòa bình cho các vùng nói tiếng Anh của đất nước đang gặp bất ổn, kêu gọi đổi mới cam kết nhằm đẩy lùi nạn tham nhũng, và kêu gọi kiến tạo một tương lai cho giới trẻ của quốc gia này. Những lời ấy sẽ tạo nên ảnh hưởng như thế nào? Vatican News đã đặt câu hỏi này với Đức cha Andrew Nkea Fuanya, Tổng Giám mục Bamenda, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Cameroon, người đã mô tả chuyến viếng thăm này là “một phúc ân lớn lao”.

Dưới đây là bản ghi cuộc phỏng vấn đã được biên tập một chút.

Chuyến viếng thăm của Đức Thánh cha đã diễn ra như thế nào?

Đó là một cơ hội tuyệt vời đối với chúng tôi, và người dân Cameroon vô cùng hạnh phúc khi được đón tiếp Đức Thánh cha. Ngài đến đây với một thông điệp rất mạnh mẽ cho Cameroon và cho người dân Cameroon; anh có thể thấy qua các bài diễn văn của ngài rằng ngài đến đây với quyết tâm trao cho chúng tôi một phần của học thuyết xã hội của Giáo hội. Chúng tôi đã lắng nghe. Chúng tôi vô cùng hạnh phúc vì chuyến viếng thăm đã diễn ra tốt đẹp như vậy, và ở khắp mọi nơi, dân chúng đã đổ ra rất đông, nhưng không ghi nhận bất kỳ sự cố nào. Trên hết, chúng tôi nhận thấy rằng ở cả ba địa điểm đều không có mưa. Thời tiết thật đẹp, vì vậy đối với chúng tôi, đó là dấu chỉ cho thấy chính Thiên Chúa đã chúc lành cho chuyến viếng thăm với sự thành công mà chúng tôi đang cảm nhận lúc này.

Một trong những nơi Đức Giáo hoàng tới thăm là Bamenda, nơi Đức cha đang là Tổng Giám mục. Đức cha có thể chia sẻ đôi chút về tầm quan trọng của chuyến thăm đó từ Đức Giáo hoàng, và thông điệp mà ngài để lại?

Đó là một thông điệp rất quan trọng đối với chúng tôi, bởi không ai có thể thấu hiểu đầy đủ những gì chúng tôi đã trải qua ở Bamenda ngoại trừ những người sống tại đó. Mọi người đọc tin tức trên mạng xã hội, mọi người nghe các câu chuyện, nhưng những người chúng tôi đang sống tại đó thì sống trong tình trạng sang chấn tâm lý.

Trong khoảng tám năm, Bamenda gần như bị bỏ quên. Sân bay của chúng tôi không hoạt động, đường sá hư hỏng, hệ thống nước không chảy. Vì vậy, việc Đức Giáo hoàng đến, và tất cả những điều này bắt đầu vận hành trở lại, là một điều vô cùng lớn lao đối với chúng tôi. Chính anh cũng có thể chứng kiến người dân vui mừng như thế nào. Đã lâu lắm rồi chúng tôi không nhìn thấy cảnh tượng đó. Một phần quan trọng khác trong thông điệp của Đức Thánh cha liên quan đến giới trẻ — ngài khuyến khích họ không từ bỏ đất nước, hãy có niềm hy vọng vào tương lai. Một trong những vấn đề lớn nhất mà giới trẻ chúng tôi đang đối mặt là nạn thất nghiệp. Nhiều thanh niên tốt nghiệp với những bằng cấp rất tốt, nhưng lại không có việc làm. Và thứ đến là vấn đề di cư. Vì không có việc làm, họ chỉ nghĩ đến chuyện ra nước ngoài bằng đủ mọi cách, cố gắng băng qua sa mạc Sahara, hoặc tìm cách ẩn mình trong khoang bánh xe của máy bay. Thông điệp của Đức Thánh cha đến rất đúng lúc, đối với cả giới trẻ lẫn các nhà chức trách của chính quyền: hãy đầu tư vào người trẻ như là niềm hy vọng cho tương lai của mỗi quốc gia.

Đức Thánh cha cũng kêu gọi những người nắm giữ quyền lực, kêu gọi họ không quên trách nhiệm đối với những người kém may mắn hơn. Anh thấy đấy, một trong những vấn đề lớn mà nhiều quốc gia đang phát triển gặp phải là cách phân chia “chiếc bánh quốc gia”. Công ích là điều có tầm quan trọng sống còn đối với mọi quốc gia đang phát triển. Nếu một nhóm nhỏ bắt đầu hưởng thụ “chiếc bánh quốc gia” một mình, thì họ đang ủ mầm bất ổn cho cả đất nước. Do đó, các công tác xã hội mà Giáo hội đang thực hiện, cũng như việc tạo công ăn việc làm cho người trẻ của chúng tôi, là điều vô cùng quan trọng. Trên hết, chúng tôi phải lấy công ích làm định hướng nền tảng cho mọi hành động. Chúng tôi phải đặt câu hỏi điều gì là tốt cho toàn thể người dân Cameroon — chứ không phải điều gì tốt cho bộ tộc của tôi hay bạn bè của tôi.

Tất cả chúng ta đều đã nghe những lời rất mạnh mẽ của Đức Thánh cha. Theo Đức cha, cần phải làm gì để những lời ấy sinh hoa trái, để thông điệp ấy được đưa vào hành động?

Khi Đức Thánh cha đến một nơi nào đó, đó là một biến cố. Nhưng quả thật, biến cố đó không quan trọng bằng những gì diễn ra sau đó. Đức Thánh cha đã có những bài diễn văn và sứ điệp. Tất cả chúng tôi đều đã vỗ tay. Tất cả chúng tôi đều hạnh phúc. Nhưng rồi tiếp theo là gì? Câu hỏi đó rất quan trọng đối với tất cả chúng tôi. Tôi nghĩ rằng trên toàn đất nước, chúng tôi phải ngồi lại để suy ngẫm tất cả những sứ điệp đó. Và thứ đến, chúng tôi phải xem những gì là cần để có thể triển khai chúng. Tôi xin nêu một ví dụ. Tại Bamenda, ngài nói rằng thời điểm cho hòa bình là ngay bây giờ, không phải là ngày mai. Và anh thấy rằng người dân Bamenda chúng tôi phải bắt đầu suy tư một cách cụ thể về sứ điệp ấy. Nếu thời điểm của hòa bình là ngay bây giờ, thì làm thế nào để biến cái “ngay bây giờ” thành hiện thực?

Chúng tôi thực sự phải thành lập các ủy ban để nghiên cứu cách thức thực thi những lời của Đức Giáo hoàng và xem làm thế nào chúng tôi có thể biến nền hòa bình đó thành hiện thực. Làm thế nào để chúng tôi đối thoại với những người ly khai đang ở trong rừng, và làm thế nào để những người ly khai đó có thể đối thoại với chính phủ? Vì vậy, đây là những việc mà chúng tôi, các thành viên của xã hội dân sự và Giáo hội, phải thực hiện để bảo đảm rằng những lời của Đức Giáo hoàng không bị lãng phí. Hôm nọ tôi có nói chuyện với một linh mục ở Bamenda, tôi nói rằng chúng tôi phải soạn thảo một sách “giáo lý hòa bình” của Đức Thánh cha Lêô cho người dân tại đó. Chúng tôi phải để Văn phòng Giáo lý ngồi lại và nghiên cứu thông điệp này của Đức Thánh cha, chuyển nó thành một bản giáo lý, để mọi người có thể thấy Đức Giáo hoàng đã nói gì với chúng tôi, và chúng tôi có thể lựa chọn đường hướng hành động nào.

Đức cha có hy vọng rằng chuyến thăm này có thể mang lại hoa trái không?

Đó không chỉ là niềm hy vọng mà tôi có. Đó là niềm tin rằng chuyến viếng thăm đã bắt đầu sinh hoa trái, và hoa trái đó sẽ tiếp tục. Trong suốt tám năm qua, sân bay Bamenda bị đóng cửa. Tôi đã đáp máy bay của Đức Giáo hoàng tới Bamenda, đây là lần đầu tiên tôi tới đó bằng phi cơ. Đột nhiên sân bay được mở cửa. Các trang thiết bị hiện đại hoạt động trở lại. Đó là một phép lạ! Nếu Đức Giáo hoàng không đến, tôi có thể cam đoan với anh điều đó sẽ không bao giờ xảy ra.

Chúng tôi đã phải đối mặt với những con đường rất xấu và hư hỏng, vậy mà đột nhiên các con đường ở Bamenda bắt đầu được trải nhựa. Người ta đang sửa sang đường sá, lắp đặt đèn đường. Đây là một phép lạ! Chúng tôi đã không thấy điều này trong suốt mười năm qua. Vì vậy, chúng tôi không còn đợi chuyến viếng thăm này sinh hoa trái nữa. Chuyến viếng thăm đã bắt đầu sinh hoa trái trước cả khi Đức Giáo hoàng đến.

Đây là lần đầu tiên trong mười năm qua chính phủ và các nhóm ly khai nói cùng một ngôn ngữ. Trước đây, nếu chính phủ nói “có”, phe ly khai nói “không”, và nếu chính phủ nói “mọi người hãy ra đường”, thì phe ly khai sẽ nói không ai được ra ngoài. Nó như một trò chơi vậy. Nhưng với sự hiện diện của Đức Giáo hoàng, cả chính phủ và phe ly khai đều nói: “Mọi người hãy ra ngoài. Mọi người hãy chào đón Đức Giáo hoàng”. Đây là một phép lạ lớn lao khác. Chúng tôi chưa từng thấy điều này trong mười năm qua.

Con người của Đức Giáo hoàng đã trở thành yếu tố hiệp nhất mạnh mẽ nhất đối với những bên đang xung đột, bởi vì cả hai phía đều kính trọng ngài. Cả hai phía đều bước ra để đón tiếp ngài, và cả hai phía đều sẵn sàng lắng nghe thông điệp của ngài. Đây là một phép lạ. Và mặc dù anh không thể nhận diện được họ, nhưng đám đông ở Bamenda quá lớn đến mức chắc chắn có những người ly khai trong đó — điều này có nghĩa là họ cũng đã ở trên đường để reo mừng khi Đức Giáo hoàng đi qua. Vì vậy, trong khi chúng tôi đang hy vọng có được một nền hòa bình bền vững và dài lâu, tôi nghĩ rằng việc Đức Giáo hoàng đến đã mang lại cho chúng tôi một phúc lành lớn lao, và chúng tôi đã bắt đầu nhìn thấy những dấu chỉ của hòa bình.

(Joseph Tulloch thực hiện — Yaoundé)

[Nguồn: osservatoreromano.va]

[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 12/05/2026]