Thánh lễ "Tiệc Ly" tại Vương cung Thánh đường Thánh Gioan Latêranô, 02.04.2026

Thánh lễ "Tiệc Ly" tại Vương cung Thánh đường Thánh Gioan Latêranô, 02.04.2026

*******

Vào lúc 17 giờ 30 chiều nay, Thứ Năm Tuần Thánh, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chủ sự Thánh lễ Chiều Tiệc Ly, khởi đầu Tam Nhật Vượt Qua.

Trong phần phụng vụ, Đức Thánh Cha đã thực hiện nghi thức rửa chân cho mười hai linh mục thuộc giáo phận Rôma.

Cuối Thánh Lễ, Mình Thánh Chúa được kiệu sang Bàn thờ Phụ.

Dưới đây là bài giảng của Đức Thánh Cha sau khi công bố Tin Mừng:

Bài giảng của Đức Thánh Cha

Anh chị em thân mến,

Phụng vụ trọng thể tối nay đánh dấu việc chúng ta bước vào Tam Nhật Thánh tưởng niệm cuộc Thương khó, Cái chết và sự Phục sinh của Chúa. Chúng ta bước qua ngưỡng cửa này không đơn thuần như những khán giả, cũng không phải theo thói quen, nhưng như những người được chính Chúa Giêsu đích thân mời gọi như những vị khách dự Tiệc, nơi bánh và rượu trở thành bí tích cứu độ cho chúng ta. Thật vậy, chúng ta thông phần vào một yến tiệc mà nơi đó Đức Kitô "yêu thương những kẻ thuộc về mình còn ở thế gian, và Người yêu thương họ đến cùng" (Ga 13:1). Tình yêu của Người vừa trở thành cử chỉ, vừa trở thành lương thực cho muôn người, mạc khải công lý của Thiên Chúa. Giữa thế gian này, và đặc biệt tại những nơi sự dữ bủa vây, Chúa Giêsu yêu thương cách dứt khoát — mãi mãi và bằng trọn vẹn hữu thể của Người.

Trong bữa Tiệc Ly này, Người rửa chân cho các tông đồ và nói rằng: "Thầy đã nêu gương cho anh em, để anh em cũng làm như Thầy đã làm cho anh em" (Ga 13:15). Cử chỉ của Chúa không thể tách rời khỏi bàn tiệc mà Người đã mời gọi chúng ta. Cử chỉ này là một mẫu gương cụ thể tuôn trào từ bí tích: khi mặc khải ý nghĩa của mầu nhiệm Thánh Thể, đồng thời ủy thác cho chúng ta một nhiệm vụ — một sứ mạng mà chúng ta được kêu gọi đón nhận như lương thực cho đời sống mình. Thánh Gioan Tông đồ đã chọn từ Hy Lạp upódeigma để mô tả biến cố ngài chứng kiến: nó có nghĩa là "điều được phô bày trước mắt bạn". Những gì Chúa bày tỏ cho chúng ta — khi cầm lấy nước, chậu và khăn — vượt xa một mẫu gương đạo đức. Người ủy thác cho chúng ta chính con đường sống của Người. Việc rửa chân là một cử chỉ tóm kết mạc khải về Thiên Chúa: một dấu chỉ mẫu mực của Ngôi Lời nhập thể, một ký ức không thể lầm lẫn của Người. Khi mặc lấy thân phận tôi tớ, Chúa Con mặc khải vinh quang của Chúa Cha, đảo lộn những tiêu chuẩn trần gian vốn rất thường làm sai lệch lương tâm chúng ta.

Cùng với sự kinh ngạc thầm lặng của các môn đệ, ngay cả lòng kiêu hãnh của con người cũng không thể làm ngơ trước những gì đang diễn ra. Giống như Phêrô, người thoạt đầu đã kháng cự sáng kiến của Chúa Giêsu, chúng ta cũng phải "không ngừng học lại rằng sự vĩ đại của Thiên Chúa khác với quan niệm của chúng ta về sự vĩ đại... bởi vì chúng ta luôn khao khát một Thiên Chúa của thành công chứ không phải của cuộc Thương khó" (Bài giảng Thánh Lễ Tiệc Ly, 20 tháng 3 năm 2008). Những lời này của Đức Thánh Cha Bênêđictô XVI thẳng thắn nhìn nhận rằng chúng ta luôn bị cám dỗ tìm kiếm một Thiên Chúa "phục vụ" chúng ta, ban cho chúng ta chiến thắng, Đấng tỏ ra hữu ích như của cải hoặc quyền lực. Thế nhưng, chúng ta lại không nhận thức được rằng Thiên Chúa thực sự phục vụ chúng ta qua cử chỉ nhưng không và khiêm nhường của việc rửa chân. Đây chính là quyền năng tuyệt đối thực sự của Thiên Chúa. Bằng cách này, ước muốn hiến thân cho những kẻ mà sự hiện hữu của họ lệ thuộc hoàn toàn vào ân ban của Người được trọn vẹn. Vì yêu thương, Chúa đã quỳ xuống để rửa chân cho từng người chúng ta, và ân ban thần linh của Người biến đổi chúng ta.

Thật vậy, qua hành động này, Chúa Giêsu không chỉ thanh tẩy hình ảnh của chúng ta về Thiên Chúa — khỏi những ngẫu tượng và sự phạm thượng đã làm biến dạng hình ảnh ấy — mà còn thanh tẩy cả hình ảnh của chúng ta về con người. Bởi lẽ chúng ta có xu hướng chỉ coi mình là quyền lực khi thống trị, là chiến thắng khi tiêu diệt đồng loại, là vĩ đại khi được sợ hãi. Ngược lại, với tư cách là Thiên Chúa thật và là người thật, Đức Kitô trao cho chúng ta mẫu gương về sự tự hiến, phục vụ và yêu thương. Chúng ta cần mẫu gương của Người để học cách yêu thương, không phải vì chúng ta không có khả năng yêu, mà chính là để dạy cho chính mình và cho nhau biết thế nào là tình yêu đích thực. Học cách hành động như Chúa Giêsu — dấu chỉ sống động mà Thiên Chúa đã đặt vào lịch sử thế giới — là công việc của cả một đời người.

Người là chuẩn mực đích thực, là "Thầy và là Chúa" (Ga 13:13), Đấng lột bỏ mọi lớp mặt nạ của thần linh và con người. Người không trao ban mẫu gương của mình khi tất cả mọi người đều hài lòng và tận tụy với Người, nhưng vào đêm Người bị phản bội, trong bóng tối của sự không hiểu biết và bạo lực. Như vậy, rõ ràng là tình yêu của Chúa đi trước sự tốt lành hoặc trong sạch của chúng ta; Người yêu chúng ta trước, và trong tình yêu đó, Người tha thứ và phục hồi chúng ta. Tình yêu của Người không phải là phần thưởng cho việc chúng ta chấp nhận lòng thương xót của Người; trái lại, chính vì Người yêu chúng ta, và tẩy sạch chúng ta, để nhờ đó giúp chúng ta có thể đáp lại tình yêu của Người.

Vậy, chúng ta hãy học nơi Chúa Giêsu sự phục vụ lẫn nhau này. Người không yêu cầu chúng ta đáp trả lại cho Người, nhưng mời gọi chúng ta chia sẻ món quà của Người cho nhau: "Anh em cũng phải rửa chân cho nhau" (Ga 13:14). Như Đức Thánh Cha Phanxicô đã từng nói: đây "là một bổn phận xuất phát từ trái tim của tôi: tôi yêu thích điều đó. Tôi yêu điều đó và tôi muốn thực hiện điều ấy vì đó là những gì Chúa đã dạy tôi làm" (Bài giảng Thánh Lễ Tiệc Ly, 28 tháng 3 năm 2013). Ngài không nói về một mệnh lệnh trừu tượng, cũng không phải một lệnh truyền hình thức và trống rỗng, nhưng diễn tả sự vâng phục chân thành đối với đức ái của Đức Kitô, là nguồn mạch và là khuôn mẫu cho đức ái của chính chúng ta. Thật vậy, mẫu gương Chúa Giêsu trao ban không thể được noi theo vì sự tiện lợi, miễn cưỡng hay giả hình, mà chỉ có thể vì tình yêu.

Do đó, cho phép Chúa phục vụ là điều kiện cần thiết để có thể phục vụ như Người đã làm. Chúa Giêsu đã nói với Phêrô: "Nếu Thầy không rửa chân cho con, con sẽ chẳng được chung phần với Thầy" (Ga 13:8): nếu con không chấp nhận Thầy như người phục vụ con, con không thể thực sự tin vào Thầy hoặc theo Thầy là Chúa. Bằng cách rửa thân xác chúng ta, Chúa Giêsu thanh tẩy linh hồn chúng ta. Nơi Người, Thiên Chúa đã ban cho chúng ta một mẫu gương — không phải về cách thống trị, mà về cách giải phóng; không phải về cách hủy diệt sự sống, mà về cách hiến dâng sự sống.

Khi nhân loại đang phải quỵ ngã trước biết bao hành vi tàn bạo, chúng ta cũng hãy quỳ xuống như những anh chị em bên cạnh những người bị áp bức. Như thế, chúng ta tìm cách noi theo gương Chúa, làm trọn những điều chúng ta đã nghe trong sách Xuất Hành: "Các ngươi phải lấy ngày đó làm ngày tưởng niệm" (12:14). Thật vậy, toàn bộ lịch sử Kinh Thánh hội tụ nơi Chúa Giêsu, Chiên Vượt Qua đích thực. Nơi Người, các hình bóng cũ được kiện toàn, vì Đức Kitô, Đấng Cứu Độ, thực hiện cuộc Vượt Qua của nhân loại, mở ra cho mọi người con đường từ tội lỗi đến ơn tha thứ, từ cái chết đến sự sống đời đời: "Đây là mình Thầy, hiến tế vì anh em. Anh em hãy làm việc này mà tưởng nhớ đến Thầy" (1 Cr 11:24).

Khi lặp lại các cử chỉ và lời nói của Chúa ngay trong tối hôm nay, chúng ta tưởng niệm việc thiết lập Bí tích Thánh Thể và Bí tích Truyền Chức Thánh. Mối liên kết nội tại giữa hai bí tích này mặc khải sự tự hiến trọn vẹn của Chúa Giêsu, vị Thượng Tế và là Thánh Thể hằng sống, đời đời. Bởi lẽ trong bánh và rượu đã được truyền phép là "bí tích tình yêu, dấu chỉ của sự hiệp nhất, mối dây đức ái, bữa tiệc vượt qua, trong đó Chúa Kitô được đón nhận, tâm hồn được tràn đầy ân sủng, và một bảo chứng vinh quang tương lai được ban cho chúng ta" (Hiến chế Tín lý Sacrosantum Concilium, 4 tháng 12 năm 1963, số 47). Qua các giám mục và linh mục, những người được thiết lập làm "tư tế của Giao ước Mới" theo lệnh truyền của Chúa (Công đồng Trentô; De Missae Sacrificio, 1), dấu chỉ đức ái của Người hiện diện giữa toàn thể Dân Chúa. Anh em linh mục thân mến, chúng ta được kêu gọi phục vụ Dân Thiên Chúa bằng trọn cả cuộc đời mình.

Vì thế, Thứ Năm Tuần Thánh là ngày của lòng biết ơn sâu sắc và tình huynh đệ đích thực. Xin cho giờ chầu Thánh Thể tối nay, tại mọi giáo xứ và cộng đoàn, trở thành thời gian để chiêm ngưỡng cử chỉ của Chúa Giêsu, quỳ gối như Người đã làm, và cầu xin sức mạnh để noi gương việc phục vụ của Người bằng chính tình yêu ấy.

[Nguồn: vatican.va]

[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 4/4/2026]