Ngày nghiên cứu về “Dinh thự Bộ Truyền bá Đức tin”: nghệ thuật, lịch sử và sứ mạng giữa lòng Roma thời baroque

Ngày nghiên cứu về “Dinh thự Bộ Truyền bá Đức tin”: nghệ thuật, lịch sử và sứ mạng giữa trung tâm Roma của thời baroque

Thứ Ba, 9 tháng Sáu, 2026

wikipedia

Roma (Hãng tin Fides) – Nơi đây lưu giữ dấu ấn của cuộc cạnh tranh tài năng giữa nghệ sĩ vĩ đại Gian Lorenzo Bernini và đối thủ của ông là Francesco Borromini. Nơi đây kể lại câu chuyện của những chủng sinh đầu tiên từ châu Á, châu Phi và châu Mỹ đến Roma vào thế kỷ XVII để học thần học, rồi trở về quê nhà loan báo Tin Mừng của Đức Kitô. Nơi đây cũng thuật lại những khoản nợ chồng chất của các gia tộc các hồng y.

Trên hết, nơi đây minh chứng cho những bước khởi đầu trong cuộc phiêu lưu truyền giáo vĩ đại của Công giáo trong thời cận đại, cuộc phiêu lưu đã lan rộng khắp thế giới trong những năm sau khi Thánh bộ Truyền bá Đức tin (Sacra Congregatio de Propaganda Fide) được thành lập vào năm 1622.

Tất cả những điều này và nhiều điều khác nữa được tìm thấy trong lịch sử của Dinh thự Ferratini, tòa nhà có mặt tiền hướng ra Quảng trường Tây Ban Nha (Piazza di Spagna) ngay giữa trung tâm Rôma.

Tòa nhà thường được biết đến với tên gọi “Palazzo di Propaganda Fide” (Dinh thự Truyền bá Đức tin) không phải là một viện bảo tàng, nhưng hiện vẫn là nơi làm việc của các nhân viên thuộc một phân ban của Bộ Loan báo Tin Mừng, chuyên trách về Loan báo Tin Mừng tiên khởi và các Giáo hội địa phương mới. Một mạng lưới hoạt động đầy sức sống kết nối nhân sự của tòa nhà này mỗi ngày với những nhu cầu cấp thiết, tin tức, và những thách đố của các cộng đoàn Giáo hội trên khắp thế giới.

Tòa nhà này đã được “hiến tặng” cho Bộ Truyền bá Đức tin đúng 400 năm trước, vào ngày 1 tháng 6 năm 1626.

Bốn thế kỷ sau, vào thứ Năm, ngày 11 tháng 6 năm 2026, một ngày nghiên cứu quốc tế về “Dinh thự Bộ Truyền bá Đức tin” được tổ chức tại Aula Magna (Hội trường lớn) của Học viện Giáo hoàng Urbanô, trên đồi Janiculum, trong khuôn viên của Đại học Giáo hoàng Urbaniana. Sự kiện này đem đến cơ hội để khám phá những bước khởi đầu trong lịch sử đầy biến động của tòa nhà, đồng thời tái khám phá những kho tàng nghệ thuật mà nơi đây đang lưu giữ.

Ngày nghiên cứu bắt đầu lúc 9 giờ sáng với các bài giới thiệu ngắn gọn của Đức Hồng y Luis Antonio Gokim Tagle, Quyền Tổng trưởng Bộ Loan báo Tin Mừng; Giáo sư Vincenzo Buonomo, Viện trưởng Đại học Giáo hoàng Urbaniana; Cha Armando Nugnes, Viện trưởng Học viện Giáo hoàng Urbanô; và Đức ông José María Giaima Brosel Gavila, Quản nhiệm nhà thờ Santa Maria in Monserrato, Nhà thờ Quốc gia Tây Ban Nha tại Roma. Tiếp đó là hai phiên nghiên cứu: phiên thứ nhất tập trung vào lịch sử của dinh thự, còn phiên thứ hai về những khía cạnh nghệ thuật và kiến trúc đặc sắc của công trình.

Chương trình nghiên cứu trong ngày

Bốn trăm năm trước, linh mục người Valencia là Juan Bautista Vives đã hiến tặng “Palazzo di Propaganda Fide” làm trụ sở cho Thánh Bộ đặc trách việc truyền giáo trên toàn thế giới. Trước đó, tòa nhà này từng là đối tượng của một cuộc tranh chấp kéo dài giữa vị giám chức người Tây Ban Nha và những người thừa kế đang gặp khó khăn về tài chính của Đức Hồng y Ferratini, người đã cho xây dựng công trình gần Quảng trường Tây Ban Nha như một tư dinh.

Trong phiên thứ nhất – được điều phối bởi Giáo sư Pierantonio Piatti, Thư ký Ủy ban Giáo hoàng về Khoa học Lịch sử – Đức ông Flavio Belluomini, Lưu trữ viên của Văn khố Lịch sử Bộ Truyền bá Đức tin, trình bày về những sự kiện phức tạp và các lý do dẫn đến việc hiến tặng dinh thự này. Tiếp theo đó, bài thuyết trình thứ hai của ông Luca Balducci thuộc Thư viện Đại học Giáo hoàng Urbaniana tập trung vào việc di dời Học viện Urbanô, học viện đã là nơi lưu trú của các sinh viên tại Palazzo di Propaganda từ khi được thành lập năm 1627, đến địa điểm mới trên đồi Janiculum, được hoàn thành vào năm 1926. Bài thuyết trình của Balducci tập trung vào việc mua lại tòa nhà, các giai đoạn di dời khác nhau và những năm đầu tiên của tòa nhà mới nằm liền kề Đại học Giáo hoàng Urbaniana.

Điều này làm nổi bật tính liên tục giữa những sinh viên đầu tiên không phải là người châu Âu, những người đã được lưu trú tại tòa nhà hướng ra Quảng trường Tây Ban Nha từ thế kỷ XVII trở đi, và cộng đồng sinh viên hiện nay đang được tiếp đón tại Học viện Urbano, với hơn 160 sinh viên đến từ gần 40 quốc gia khác nhau.

Bernini, Borromini và Nhà nguyện Ba Vua

Các nhà sử học cho rằng mặt chính điện của Palazzo di Propaganda, hướng ra Quảng trường Tây Ban Nha và có Cột tượng Đức Mẹ Vô Nhiễm Nguyên Tội, là của kiến trúc sư Gian Lorenzo Bernini. Mặt khác, kiến trúc sư Francesco Borromini đã định hình toàn bộ bản sắc kiến trúc của dinh thự với phong cách thử nghiệm của mình, bắt đầu từ mặt tiền trên đường Via di Propaganda, được hoàn thành vào khoảng năm 1662. Bên trong, Borromini cũng thay thế nhà nguyện nhỏ hình bầu dục của Bernini bằng nhà nguyện ngày nay được gọi là Nhà nguyện Ba Vua, hoàn thành vào năm 1666. Được hoàn thiện theo cách này, nhà nguyện mang một sơ đồ mặt bằng phức tạp, giàu những đường cong, các hốc tường và những bề mặt liên tục: một không gian phụng vụ dành riêng cho mầu nhiệm Hiển Linh, nằm trong một dinh thự nơi mọi sự luôn hướng đến việc đồng hành và nâng đỡ công cuộc tông đồ của Giáo hội trên toàn thế giới.

Phiên nghiên cứu thứ hai sẽ được khai mạc bởi linh mục Dòng Tên người Bồ Đào Nha Nuno da Silva Gonçalves, Giám đốc tạp chí La Civiltà Cattolica và giáo sư thuộc Khoa Lịch sử và Di sản Văn hóa Giáo hội tại Đại học Giáo hoàng Gregoriana. Sau đó là bài thuyết trình của Giáo sư Marisa Tabarrini thuộc Viện Lịch sử, Thiết kế và Phục chế Kiến trúc của Đại học Roma “La Sapienza” với chủ đề: “Dinh thự Bộ Truyền bá Đức tin và các kiến trúc sư của công trình”. Tiếp theo, Giáo sư Joseph Connors từ Đại học Notre Dame trình bày bài tham luận với tựa đề: “Từ Nhà nguyện nhỏ của Bernini đến Nhà nguyện lớn của Borromini”. Lúc 18 giờ, ngày nghiên cứu sẽ kết thúc bằng giờ cầu nguyện và tạ ơn tại Nhà nguyện Ba Vua trong Điện Bộ Truyền bá Đức tin, nơi giờ Kinh Chiều sẽ được cử hành. Sự kiện diễn ra vào thứ Năm, ngày 11 tháng 6 này đánh dấu sự khởi đầu của một loạt nghiên cứu do Bộ Loan báo Tin Mừng khởi xướng và điều phối, sẽ tiến tới cao điểm vào năm 2027 với một hội nghị quốc tế kỷ niệm 400 năm thành lập Học viện Urbano.

Các nhà báo và chuyên viên truyền thông có thể đăng ký tác nghiệp để tham dự ngày nghiên cứu tại Phòng Báo chí Tòa Thánh.

(GV) (Hãng tin Fides, ngày 9/6/2026).

[Nguồn: fides.org]

[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 20/06/2026]