Tổ chức bác ái Công giáo nói với Crux Now rằng chính phủ Anh phải làm nhiều hơn để bảo vệ người đi biển

Tổ chức bác ái Công giáo nói với Crux Now rằng chính phủ Anh phải làm nhiều hơn để bảo vệ người đi biển

Charles Collins

Ngày 7 tháng 8 năm 2026 | Tổng Biên tập

LEICESTER, Vương quốc Anh – Một tổ chức cứu trợ Công giáo hàng đầu đang tham gia các nỗ lực nhằm chấm dứt tình trạng bóc lột người đi biển tại Vương quốc Anh.

Stella Maris, trước đây được biết đến với tên gọi Tông đồ Biển, là tổ chức bác ái hàng đầu hỗ trợ người đi biển tại Vương quốc Anh và trên toàn thế giới. Tổ chức này cho biết đời sống của ngư dân và người đi biển vốn đã “có nhiều nguy hiểm và cô đơn”, ngay cả khi họ được bảo vệ đầy đủ.

Stella Maris cử các tuyên úy và những người thăm viếng tàu thuyền để cung cấp cho ngư dân và người đi biển trên khắp thế giới sự hỗ trợ thiết thực cũng như mục vụ, thông tin và sự lắng nghe.

Trong cuộc phỏng vấn riêng với Crux Now, ông Tim Hill, Tổng giám đốc điều hành kiêm Giám đốc quốc gia của Stella Maris, nói rằng phần lớn các doanh nghiệp đánh bắt cá đối xử tốt với người lao động, nhưng “những điểm yếu trong hệ thống nhập cư, việc thực thi luật về thị trường lao động” và các quy định của ngành “cho phép việc bóc lột ngư dân nước ngoài”.

Ông Hill nói, “Qua công việc của chúng tôi với các ngư dân nước ngoài, Stella Maris đã chứng kiến tổn hại lâu dài về mặt con người khi những người này bị bỏ mặc trong tình trạng dễ bị bóc lột”.

Liên đoàn Công nhân Vận tải Quốc tế (ITF) cùng bốn tổ chức khác đang kêu gọi chính phủ Anh cải cách các quy định về tình trạng nhập cư, quyền lao động, tuyển dụng và việc thực thi pháp luật hiện hành đối với người đi biển.

Một cải cách then chốt là tạo điều kiện dễ dàng hơn để người đi biển chuyển đổi việc làm mà không ảnh hưởng đến quyền làm việc của họ tại Vương quốc Anh.

Trong một tuyên bố, ông Hill nói, “Trong bối cảnh lộ trình cấp thị thực Lao động Kỹ năng (Skilled Worker visa) cho ngành đánh bắt hải sản sẽ bị dừng vào tháng 12, Chính phủ phải đưa ra một giải pháp thay thế công bằng và hợp pháp trước khi có thêm nhiều ngư dân bị đẩy vào các sắp xếp thiếu an toàn”.

“Những cải cách này sẽ bảo vệ người lao động, đồng thời hỗ trợ một ngành đánh bắt cá trong đó các chủ sử dụng lao động có trách nhiệm có thể tuyển dụng những người họ cần”, ông nói.

Dưới đây là cuộc trao đổi của Crux Now với ông Tim Hill thuộc Stella Maris...

____________________________________

Crux Now: Những vấn đề mà người lao động nước ngoài trong ngành đánh bắt cá tại Vương quốc Anh đang phải đối mặt là gì?

Ông Hill: Đại đa số các doanh nghiệp đánh bắt cá đối xử tốt với thủy thủ đoàn của họ. Tuy nhiên, hoạt động đánh bắt cá phần lớn diễn ra ngoài tầm quan sát của công chúng, và việc tiếp cận đối với tàu thuyền cùng các hải cảng bị hạn chế có thể khiến hành vi ngược đãi khó bị phát hiện.

Ngư dân nước ngoài đặc biệt dễ bị tổn thương vì công việc, chỗ ở và tình trạng nhập cư của họ đều phụ thuộc vào cùng một chủ sử dụng lao động. Những vấn đề được báo cáo gồm trả lương thấp hoặc giữ lại lương, giờ làm việc quá mức, làm giả hồ sơ làm việc, điều kiện không an toàn, nợ phát sinh từ việc tuyển dụng và hạn chế đi lại.

Người lao động cũng có thể bị đe dọa sa thải, trục xuất hoặc đưa vào danh sách đen nếu họ nêu lên các quan ngại. Trong những trường hợp nghiêm trọng nhất, các ngư dân làm việc trong ngành thủy sản tại Vương quốc Anh đã được chính thức công nhận là nạn nhân của tình trạng nô lệ hiện đại.

Sự cô lập của đời sống trên biển khiến ngư dân khó tiếp cận thông tin độc lập, liên hệ với các tổ chức phúc lợi hoặc báo cáo những gì đang xảy ra.

Nỗi sợ mất sinh kế lẫn tình trạng nhập cư có thể khiến họ cảm thấy mình hầu như không còn lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục ở lại trong hoàn cảnh bị bóc lột.

Tại sao ông muốn thay đổi luật thị thực liên quan đến ngành đánh bắt cá?

Những điểm yếu trong hệ thống nhập cư của Vương quốc Anh, việc thực thi luật về thị trường lao động và quy định đối với ngành đánh bắt cá đã tạo ra những điều kiện cho phép bóc lột ngư dân nước ngoài.

Stella Maris muốn các ngư dân này được công nhận và bảo vệ với tư cách người lao động. Họ cần có tình trạng nhập cư rõ ràng, được tiếp cận các biện pháp bảo vệ việc làm tại Vương quốc Anh, và có khả năng báo cáo hành vi ngược đãi mà không sợ mất việc cũng như mất quyền được ở lại nước này.

Trong lá thư chung gửi Bộ Nội vụ, chúng tôi đã nêu mười đề xuất cải cách then chốt liên quan đến tình trạng nhập cư, quyền lao động, tuyển dụng và thực thi pháp luật đối với ngư dân nước ngoài.

Các đề xuất này bao gồm việc thiết lập một loại Thị thực Lao động Đánh bắt cá (Fishing Worker Visa) chuyên biệt, tạo điều kiện cho các doanh nghiệp tuyển dụng đủ nhân lực cần thiết, vừa cho phép ngư dân linh hoạt đổi chủ sử dụng lao động khi cần thiết, đồng thời bảo đảm cho họ quyền tiếp cận mạnh mẽ hơn với các cơ chế bảo vệ lao động.

Điều này đặc biệt cấp bách vì lộ trình thị thực Lao động Kỹ năng dành cho các nghề đánh bắt cá dự kiến sẽ dừng vào cuối năm 2026. Nếu không có một giải pháp thay thế công bằng và hợp pháp, ngành này có khả năng sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào thị thực quá cảnh, làm tăng số ngư dân được tuyển dụng qua một lộ trình vốn chưa bao giờ được thiết kế cho những người sinh sống và làm việc trong thời gian dài tại các hải cảng của Vương quốc Anh.

Kẽ hở Thị thực Quá cảnh (Transit Loophole) là gì, và tại sao Stella Maris lại lo ngại về điều đó?

Kẽ hở Thị thực Quá cảnh đề cập đến việc sử dụng Giấy phép Nhập cảnh Thuyền viên theo Hợp đồng (Code 7 Contract Seaman Leave) để tuyển dụng ngư dân nước ngoài làm việc trên các tàu đánh bắt cá của Vương quốc Anh.

Sắp đặt này được thiết kế dành cho những người đi biển quá cảnh qua Vương quốc Anh để đến con tàu mà họ sẽ cùng khởi hành.

Nó không được dự liệu như một lộ trình việc làm dài hạn cho các ngư dân làm việc tại các cảng của Vương quốc Anh. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp sử dụng nó để thuê ngư dân trên các tàu vượt ngoài ranh giới 12 hải lý, rồi thường xuyên quay về các cảng của Anh.

Do đó, một ngư dân có thể trải qua nhiều tháng làm việc cho một chủ sử dụng lao động Anh trên một con tàu mang cờ Vương quốc Anh, trong khi theo luật nhập cư, họ lại bị đối xử như thể chỉ đang quá cảnh qua nước này. Điều đó có thể tước đi của ngư dân nước ngoài các quyền về việc làm và sự bảo hộ lao động dành cho những người lao động khác tại Vương quốc Anh.

Stella Maris quan ngại vì điều này đặt ngư dân vào một tình cảnh vô cùng bấp bênh. Giấy phép của họ bị ràng buộc chặt chẽ với một con tàu cụ thể.

Rời bỏ một chủ sử dụng lao động ngược đãi có thể đồng nghĩa với việc mất đi căn cứ cho phép họ ở lại Anh và phải đối diện với nguy cơ bị trục xuất hoặc đưa vào danh sách đen.

Khi làm việc ngoài lãnh hải Vương quốc Anh, có thể không rõ cơ quan nào và những biện pháp bảo vệ việc làm nào được áp dụng; trong khi bất kỳ công việc nào bên trong lãnh hải Vương quốc Anh và trên đất liền đều có thể bị coi là vi phạm các điều kiện nhập cư của họ, ngay cả khi họ làm theo chỉ thị của chủ sử dụng lao động.

Điều này có thể khiến người lao động chán nản không báo cáo tình trạng bị giữ tiền lương, giờ làm việc quá mức hoặc gian lận giờ làm việc, điều kiện không an toàn và các hành vi lạm dụng khác.

Hệ quả là một hệ thống trong đó sự sắp đặt nhập cư vốn dành cho mục đích quá cảnh tạm thời có thể được sử dụng để kiểm soát người lao động và khiến tình trạng bóc lột bị che giấu, khó bị phát hiện.

Tại sao các quyền của những người trong ngành đánh bắt cá lại phức tạp như vậy?

Những người làm cùng một công việc trên các tàu đánh cá của Vương quốc Anh có thể có những quyền rất khác nhau, tùy theo hình thức làm việc, tình trạng nhập cư và phạm vi họ đang làm việc.

Một số ngư dân là công dân Anh hoặc đã định cư làm việc với tư cách tự làm chủ theo mô hình “ngư dân cổ phần”, nhận một phần giá trị sản lượng đánh bắt thay vì tiền lương thông thường.

Những người khác là người làm công.

Ngư dân nước ngoài có thể có thị thực Lao động Kỹ năng, nhập cảnh qua thị thực quá cảnh hoặc có một dạng tình trạng nhập cư khác. Mỗi hình thức lại cung cấp những quyền và sự bảo vệ khác nhau.

Các quy định cũng nằm phân tán trong luật nhập cư, luật lao động và luật hàng hải, cũng như các tiêu chuẩn quốc tế.

Trách nhiệm thực thi được phân chia giữa các cơ quan khác nhau, và việc thực thi có thể thiếu nhất quán. Các đợt thanh tra có thể tập trung chủ yếu vào an toàn tàu thuyền và giấy tờ, hơn là chú ý đến tiền lương, quy định tuyển dụng hoặc các dấu hiệu bóc lột.

Hệ thống này có thể rất khó để dò tìm ngay cả đối với các chuyên gia; do đó, sẽ không thực tế nếu kỳ vọng một ngư dân nước ngoài bị lệ thuộc vào nhà tuyển dụng môi giới hoặc chủ sử dụng lao động để có thông tin, hiểu đầy đủ những quyền nào được áp dụng và cách thực thi các quyền ấy.

Tất cả những điều này ảnh hưởng thế nào đến đời sống thiêng liêng của ngư dân, đặc biệt là các ngư dân Công giáo?

Tòa Thánh nhìn nhận sự hy sinh và đóng góp của những người làm việc trên biển và các tuyến đường thủy nội địa, bao gồm cả các ngư dân; nhìn nhận họ không chỉ vì công việc thiết yếu họ thực hiện, mà còn như những con người có hy vọng, có những mối tương quan và những ước mơ riêng.

Nghề đánh bắt cá vốn đã đòi hỏi những khoảng thời gian dài xa nhà, xa gia đình và đời sống giáo xứ.

Khi điều này cộng hưởng với giờ làm việc quá mức, hạn chế đi lại, cách đối xử tệ hoặc nỗi lo sợ về tình trạng di trú, nó có thể gây ra sự cô lập sâu sắc, lo âu và đánh mất hy vọng.

Đối với các ngư dân Công giáo, việc không thể rời tàu có thể đồng nghĩa với nhiều tháng không được tham dự Thánh lễ, lãnh nhận các bí tích hoặc có thời gian sinh hoạt với một cộng đoàn Công giáo.

Các ngư dân đã nói với các tuyên úy của Stella Maris về ý nghĩa to lớn khi họ được thăm viếng, được cùng cầu nguyện và có cơ hội chia sẻ cởi mở với một người mà họ tin tưởng.

Stella Maris hỗ trợ những ngư dân bị ảnh hưởng bởi tình trạng nô lệ và bóc lột lao động.

Các tuyên úy của chúng tôi cung cấp sự hỗ trợ thiết thực, mục vụ và thiêng liêng, đồng thời đồng hành với những người này trong các cuộc điều tra và những thủ tục pháp lý kéo dài.

Trong một kinh nghiệm mà ở đó rất nhiều quyền tự quyết đã bị lấy khỏi họ, sự hiện diện bền bỉ ấy có thể giúp ngư dân duy trì sự gắn kết với đức tin và nhận ra rằng họ không bị lãng quên.

Tuy nhiên, sự hỗ trợ mục vụ không thể bù đắp cho một hệ thống nhập cư và việc làm khiến con người bị cô lập hoặc lo sợ khi tìm kiếm sự trợ giúp.

Đức tin Công giáo kêu gọi chúng ta bảo vệ phẩm giá của mọi người lao động. Đó là lý do Stella Maris vừa trực tiếp hỗ trợ ngư dân, vừa vận động cho những đạo luật giúp họ có thể làm việc an toàn và thực thi các quyền của mình.

[Nguồn: cruxnow]

[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 08/08/2026]