Tiếp kiến Chung ngày 25.03.2026 - Đức Thánh Cha Lêô XIV: Phẩm trật Giáo hội được sinh ra từ Đức Kitô để loan báo Tin Mừng”

Đức Thánh Cha Lêô XIV: Phẩm trật Giáo hội được sinh ra từ Đức Kitô để loan báo Tin Mừng”

Tiếp kiến Chung: Cơ cấu phẩm trật không phải là một kiến trúc của con người, nhưng là một định chế thần linh phục vụ sự hiệp nhất, sứ mạng và thánh hóa Dân Thiên Chúa

*******

Trong buổi Tiếp kiến chung truyền thống được tổ chức tại Quảng trường Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp tục loạt bài giáo lý về các văn kiện của Công đồng Vaticanô II, hôm nay tập trung vào Chương III của Hiến chế Tín lý Lumen Gentium, nói về “Cơ cấu phẩm trật của Giáo hội và đặc biệt là về hàng Giám mục.”

Đức Thánh Cha nhắc lại rằng Giáo hội đặt nền tảng trên các Tông đồ, những người được Đức Kitô tuyển chọn làm “những rường cột sống động” của Thân thể Mầu nhiệm của Người. Chiều kích phẩm trật này không phải là một yếu tố có sau hay là một sự thêm vào cho Dân Thiên Chúa, nhưng đã đồng hành với cộng đoàn của những người được cứu chuộc ngay từ buổi đầu. Như Đức Thánh Cha giải thích, các Tông đồ vừa là “hạt giống của Israel mới và là nguồn gốc của hàng phẩm trật thánh.”

Đức Lêô XIV nhấn mạnh, “Công đồng dạy rằng cơ cấu phẩm trật không phải là một kiến trúc của con người, có chức năng tổ chức nội bộ Hội thánh như một thực thể xã hội, nhưng là một định chế thần linh nhằm duy trì sứ mạng mà Đức Kitô đã trao phó cho các Tông đồ cho đến tận thế”.

Một thừa tác vụ phục vụ, không phải quyền lực.

Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng phẩm trật Giáo hội hoạt động để phục vụ sự hiệp nhất, sứ mạng và thánh hóa mọi thành phần trong Hội thánh. Qua sự kế vị tông đồ, các Tông đồ chuyển giao thừa tác vụ của mình cho những người sẽ tiếp tục thánh hóa, hướng dẫn và giảng dạy Dân Thiên Chúa cho đến ngày Đức Kitô trở lại.

Đức Lêô XIV phân biệt rõ ràng giữa chức tư tế phổ quát của mọi người tín hữu và chức tư tế thừa tác hoặc phẩm trật, vốn “khác nhau về bản chất chứ không chỉ về cấp độ” so với chức tư tế phổ quát, dù cả hai đều tham dự vào chức tư tế duy nhất của Đức Kitô và liên kết mật thiết với nhau. Các Giám mục, Linh mục và Phó tế lãnh nhận sacra potestas (quyền thánh) và munera (nhiệm vụ) để phục vụ các tín hữu, từ đó hình thành nên thẩm quyền của các ngài như một “tác vụ phó tế” (diaconate) hay sự phục vụ đích thực.

“Hiến chế Lumen Gentium nhiều lần nhắc nhở chúng ta về bản chất hiệp đoàn và cộng đoàn của sứ mạng tông đồ này,” Đức Thánh Cha lưu ý, khi nhấn mạnh rằng nhiệm vụ được trao phó cho các vị mục tử thực sự là một sự phục vụ. Ngài cũng nhắc lại lời của Thánh Phaolô VI mô tả hàng giáo phẩm là “một thực tại được sinh ra từ đức ái của Đức Kitô, nhằm thực thi, loan truyền và bảo đảm việc chuyển giao kho tàng đức tin, các gương sáng, các giới luật và những đặc sủng mà Đức Kitô đã để lại cho Hội thánh của Người.”

Lời cầu nguyện kết thúc cho các thừa tác viên mới

Kết thúc bài giáo lý, Đức Thánh Cha mời gọi cộng đoàn hiện diện cùng cầu nguyện với những lời sau:

“Chúng ta hãy cầu xin Chúa gửi đến cho Giáo hội của Người những thừa tác viên nhiệt thành trong đức ái Tin Mừng, tận hiến vì lợi ích của mọi người đã được rửa tội và là những nhà truyền giáo can trường trên khắp thế giới.”

Buổi tiếp kiến ngày 25 tháng 3, do Đức Thánh Cha chủ sự dưới bầu trời nắng đẹp tại Quảng trường Thánh Phêrô, quy tụ hàng ngàn tín hữu và khách hành hương, những người chăm chú theo dõi bài suy niệm về bản chất thần linh và định hướng phục vụ của cơ cấu phẩm trật trong Giáo hội Công giáo.

Bài giáo lý này nằm trong loạt bài nói về Hiến chế Lumen Gentium, trong đó Đức Thánh Cha Lêô XIV đào sâu căn tính của Giáo hội là Dân Thiên Chúa, sự thánh thiện của Giáo hội, và hôm nay là cơ cấu phẩm trật của Giáo hội, luôn với nhãn quan về sứ mạng loan báo Tin Mừng trong thế giới hôm nay.

Toàn văn bài Giáo lý:

ĐỨC LÊÔ XIV

TIẾP KIẾN CHUNG

Quảng trường Thánh Phêrô

Thứ Tư, ngày 25 tháng 3 năm 2026

_______________________________

Giáo lý. Các Văn kiện của Công đồng Vaticanô II. II. Hiến chế Tín lý Lumen Gentium. 5. Về nền tảng các Tông đồ. Hội thánh trong chiều kích phẩm trật

Anh chị em thân mến, chào mừng anh chị em!

Chúng ta tiếp tục những bài giáo lý về các Văn kiện của Công đồng Vaticanô II, qua việc suy tư về Hiến chế Tín lý Lumen gentium về Giáo hội (LG). Sau khi trình bày Hội thánh như Dân Thiên Chúa, hôm nay chúng ta sẽ xét đến hình thức phẩm trật của Giáo hội.

Hội thánh Công giáo được xây dựng trên các Tông đồ, những người mà Đức Kitô đã chỉ định như rường cột sống động của Thân thể Mầu nhiệm của Người, và Hội thánh có một cơ cấu phẩm trật hoạt động để phục vụ sự hiệp nhất, sứ mạng và thánh hóa mọi thành phần. Phẩm trật thánh này được thiết lập vĩnh viễn trên nền tảng các Tông đồ (x. Êp 2:20; Kh 21:14), như những chứng nhân có thẩm quyền về sự phục sinh của Chúa Giêsu (x. Cv 1:22; 1 Cr 15:7) và được chính Chúa sai đi thi hành sứ mạng trong thế giới (x. Mc 16:15; Mt 28:19). Vì các Tông đồ được kêu gọi trung thành gìn giữ giáo huấn cứu độ của Thầy mình (x. 2 Tm 1:13–14), các ngài chuyển giao thừa tác vụ của mình cho những người tiếp tục thánh hóa, hướng dẫn và giảng dạy Giáo hội “qua những người kế vị các ngài trong nhiệm vụ mục tử” cho đến khi Đức Kitô trở lại (Giáo lý Giáo hội Công giáo, số 857).

Sự kế vị tông truyền này, đặt nền trên Tin Mừng và Truyền thống, được đào sâu hơn trong Chương III của Hiến chế Lumen gentium, với tựa đề “Về cơ cấu phẩm trật của Giáo hội và đặc biệt về hàng Giám mục”. Công đồng dạy rằng cơ cấu phẩm trật không phải là một kiến trúc của con người, có chức năng tổ chức nội bộ của Giáo hội như một thực thể xã hội (x. LG, 8), nhưng là một định chế thần linh với mục đích duy trì sứ mạng mà Đức Kitô đã trao cho các Tông đồ cho đến tận thế.

Việc chủ đề này được trình bày trong Chương III, sau hai chương đầu đã xét đến bản chất của Giáo hội (x. Acta Synodalia III/1, 209–210), không hàm ý rằng cơ cấu phẩm trật là một yếu tố đến sau đối với Dân Thiên Chúa: như Sắc lệnh Ad gentes nhấn mạnh, “các Tông đồ là những mầm non đầu tiên của Israel mới, đồng thời là khởi đầu của phẩm trật thánh” (số 5), vì các ngài là cộng đoàn của những người được cứu chuộc bởi Mầu nhiệm Vượt qua của Đức Kitô, được thiết lập như một phương thế cứu độ cho thế giới.

Để hiểu được ý hướng của Công đồng, nên đọc kỹ tựa đề Chương III của Hiến chế Lumen gentium, chương giải thích cơ cấu nền tảng của Giáo hội, được đón nhận từ Thiên Chúa Cha qua Chúa Con và được hoàn tất bởi sự tuôn đổ của Chúa Thánh Thần. Các Nghị phụ Công đồng không muốn trình bày những yếu tố mang tính định chế của Giáo hội theo nghĩa hiện đại của danh từ “hiến pháp”. Thay vào đó, văn kiện tập trung vào “chức tư tế thừa tác hoặc phẩm trật”, vốn khác biệt “về bản chất chứ không chỉ về cấp độ” so với chức tư tế phổ quát của các tín hữu, đồng thời nhắc lại rằng cả hai “tuy nhiên vẫn liên hệ mật thiết với nhau: mỗi bên theo cách thức riêng của mình, đều tham dự vào chức tư tế duy nhất của Đức Kitô” (LG, 10). Do đó, Công đồng bàn về thừa tác vụ được trao phó cho những người được ban cho sacra potestas, quyền thánh (x. LG, 18) để phục vụ trong Giáo hội: văn kiện tập trung cách đặc biệt vào hàng giám mục (LG, 18–27), sau đó là chức linh mục (LG, 28) và chức phó tế (LG, 29) như là những cấp bậc của một bí tích Truyền chức thánh duy nhất.

Vì vậy, với tính từ “thuộc phẩm trật”, Công đồng có ý muốn chỉ ra nguồn gốc thánh thiêng của thừa tác vụ tông đồ trong hành động của Chúa Giêsu, vị Mục Tử Nhân Lành, cũng như các mối tương quan nội tại của thừa tác vụ đó. Trước hết là các Giám mục, và qua các ngài là các linh mục và phó tế, đã nhận lãnh các nhiệm vụ (tiếng Latinh là munera), dẫn đưa các ngài đến sự phục vụ “tất cả những ai thuộc về Dân Thiên Chúa”, để “cùng hướng đến một mục tiêu chung cách tự do và có trật tự, họ có thể đạt tới ơn cứu độ” (LG, 18).

Hiến chế Lumen gentium nhắc lại nhiều lần và cách hiệu quả về đặc tính hiệp đoàn và cộng đoàn của sứ mạng tông truyền này, tái khẳng định rằng “nhiệm vụ mà Chúa đã trao cho các mục tử của Dân Người là một sự phục vụ đích thực, mà trong Kinh Thánh được gọi một cách ý nghĩa là ‘diakonia’ hay "thừa tác vụ” (LG, 24).

Vì thế, chúng ta có thể hiểu tại sao Thánh Phaolô VI đã trình bày phẩm trật như một thực tại “sinh ra từ đức ái của Đức Kitô, để thực thi, loan truyền và bảo đảm việc chuyển giao cách trọn vẹn và hiệu quả kho tàng đức tin, các gương sáng, các giới luật và các những đặc sủng mà Đức Kitô đã truyền lại cho Giáo hội của Người” (Diễn văn ngày 14 tháng 9 năm 1964, trong Acta Synodalia III/1, 147).

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy cầu xin Chúa gửi đến cho Giáo hội của Người những thừa tác viên nhiệt thành trong đức ái Tin Mừng, tận hiến vì lợi ích của mọi người đã được rửa tội, và là những nhà truyền giáo can trường ở mọi nơi trên thế giới.

____________________________________________________

Lời chào đặc biệt:

Cha thân ái gửi lời chào đến tất cả anh chị em hành hương và khách thăm viếng nói tiếng Anh tham dự buổi Tiếp kiến hôm nay, đặc biệt là những anh chị em đến từ Anh, Ireland, Tanzania, Israel, Saudi Arabia và Hoa Kỳ. Cha đặc biệt chào các sinh viên thuộc Chương trình Rome của Đại học Dallas. Khi chúng ta tiếp tục hành trình Mùa Chay, chúng ta hãy xin Chúa ban cho chúng ta ơn để biết noi gương Mẹ Diễm phúc của chúng ta trong tiếng “xin vâng” trọn vẹn của Mẹ với Chúa, và nhờ đó mở lòng chúng ta trước ý muốn của Người trong cuộc đời mình. Tôi khẩn xin niềm vui và bình an của Chúa Giêsu Kitô Chúa chúng ta tuôn đổ xuống trên tất cả anh chị em và gia đình. Xin Chúa chúc lành cho tất cả anh chị em!

[Nguồn: exaudi]

[Chuyển Việt ngữ: TRI KHOAN 26/3/2026]