
Tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV tới Uruguay, Argentina và Peru (06 - 17 tháng 11 năm 2026)
Gặp gỡ các tín hữu và đại diện của lòng đạo đức bình dân tại Công viên Khảo cổ Quốc gia “Saqsaywaman”, ngày 15.11.2026
*******
Vào lúc 10:47 (tức 16:47 giờ Rôma), Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đến Công viên Khảo cổ Quốc gia “Saqsaywaman” bằng xe mui trần để gặp gỡ với các tín hữu và đại diện lòng đạo đức bình dân, với sự hiện diện của khoảng 100.000 người. Dọc theo các tuyến đường tại Cusco, có khoảng 500.000 người dân đứng chờ đón Đức Thánh Cha.
Khi vừa đặt chân đến Công viên Khảo cổ, Đức Thánh Cha đã được Đức Tổng Giám mục Cusco Lizardo Estrada Herrera chào đón, và hai vị cùng tiến lên lễ đài.
Sau lời chào mừng của Đức Tổng Giám mục Cusco, phút cầu nguyện và phần công bố Tin Mừng, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã trình bày bài giảng.
Tiếp sau đó là nghi thức dâng Hoa hồng vàng, kinh Lạy Nữ Vương (Salve Regina) và lời cầu nguyện với Đức Mẹ Belén.
Cuối buổi gặp gỡ, sau kinh Lạy Cha và phép lành, Đức Thánh Cha di chuyển bằng xe hơi đến Vương cung Thánh đường Chánh tòa Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời để đọc kinh Truyền Tin.
Sau đây là bài giảng của Đức Thánh Cha trong buổi gặp gỡ:
Bài giảng của Đức Thánh Cha
Anh chị em thân mến,
Khi bắt đầu cuộc gặp gỡ này, trước hết tôi muốn dâng lời cảm tạ Thiên Chúa vì cuộc đời và sứ vụ của Đức Cha Richard Daniel Alarcón Urrutia, Tổng Giám mục Cusco, vị mục tử đã làm việc hết mình để chuyến viếng thăm này có thể diễn ra và là người mà tôi từng hy vọng sẽ được gặp khi đặt chân đến đây. Hiệp ý cùng tất cả anh em giám mục, tôi bảo đảm với anh chị em lời cầu nguyện của tôi xin cho ngài được an nghỉ muôn đời, nguyện xin Chúa Giêsu Kitô ban cho ngài phần thưởng dành cho người công chính, và ban cho tất cả những ai đang thương tiếc sự ra đi của ngài niềm an ủi phát xuất từ đức tin của chúng ta vào Chúa Phục Sinh.
Vẻ đẹp của nơi chào đón chúng ta sáng nay là điều không thể phủ nhận. Saqsaywaman vươn cao lên giữa bầu trời vùng Andes như một bàn thờ bằng đá, nơi người xưa từng leo lên để tìm kiếm thần linh. Tuy nhiên, đức tin Kitô giáo đã giúp chúng ta hiểu rằng, trên thực tế, chính Thiên Chúa đã xuống trần để tìm kiếm con cái của Người. Thiên Chúa bước vào một tâm hồn sẵn sàng, mời gọi một tiếng “xin vâng” can đảm và đơn sơ, giống như tiếng xin vâng của Đức Trinh nữ Maria, Đấng đã vĩnh viễn làm thay đổi dòng lịch sử.
Thật vậy, chúng ta đã bắt đầu phụng vụ với ca nhập lễ: “Kính chào Thánh Mẫu, Đấng đã sinh hạ Vua cai trị trời đất đến muôn đời” (Sách Lễ Rôma, Lễ kính Đức Trinh Nữ Maria, I, Mùa Thường Niên 1, Ca nhập lễ). Bài Tin Mừng chúng ta vừa nghe nhắc lại cho chúng ta niềm vui của Đức Maria khi nói lời “xin vâng” với sứ thần để trở thành Mẹ Thiên Chúa và đưa Chúa Giêsu đến với trần gian.
Cả hai bản văn đều mời gọi chúng ta chiêm ngắm Đức Trinh Nữ Maria như Đấng dẫn đưa chúng ta đến gặp gỡ Đức Kitô. Mẹ đã mong đợi Người đến như Đấng Mêsia trong bối cảnh một gia đình đạo đức, nơi song thân đã dạy Mẹ cầu nguyện, suy niệm Lời Chúa và sống theo luật pháp của Đấng Tối Cao. Nhờ vậy, khi luôn hướng lòng về Thiên Chúa, Mẹ đã sẵn sàng cho cuộc gặp gỡ với Chúa, có thể nhận ra tiếng Người qua sứ điệp của sứ thần, sứ giả của Người, và đón nhận thách đố của một sứ mạng duy nhất vì ơn cứu độ nhân loại.
Chúa đã đến ngỏ lời với Mẹ ngay tại ngôi nhà của Mẹ ở Nadarét, trong một khung cảnh đời thường và bên cạnh những người thân yêu, trong một bầu khí tràn ngập những biểu tượng mà Mẹ rất quen thuộc, bằng chính ngôn ngữ của Mẹ và qua những dấu chỉ của nền văn hóa nơi Mẹ sống. Đó là cách Thiên Chúa hành động. Người tìm kiếm những phương thế và thời điểm thích hợp nhất để đến gần chúng ta, hầu tất cả chúng ta có thể gặp gỡ Người, hiểu được lời Người, được hoán cải và được cứu độ. Trải qua hàng thiên niên kỷ, mầu nhiệm này được tái diễn trong những bối cảnh hết sức đa dạng, nhưng luôn với cùng một sự sẵn lòng của Đấng Toàn Năng là tự hạ mình trở nên nhỏ bé vì chúng ta, nói với chúng ta và ôm lấy chúng ta. Một trong những cách thức đẹp nhất mà mầu nhiệm ấy được thể hiện chính là qua lòng đạo đức bình dân.
Nơi lòng đạo đức bình dân, ký ức của các bậc tiền nhân, đức tin của các gia đình, tình yêu dành cho Đức Giêsu Kitô, niềm tín thác vào Đức Mẹ và lòng tôn kính các thánh được diễn tả qua âm nhạc, vũ điệu, hình ảnh và nhiều hình thức biểu đạt khác mang nét đặc trưng cho lịch sử và bản sắc của các dân tộc. Vì thế, một lễ hội tôn giáo, một cuộc hành hương hay một cuộc rước kiệu không đơn thuần chỉ là những biểu hiện văn hóa. Đằng sau mỗi hình ảnh, mỗi bài ca, lời khấn hứa và dấu chỉ là một cộng đoàn gồm những tâm hồn đang tìm kiếm Thiên Chúa, cùng với một tiếng nói thân tình từ trời cao đáp lại và đến gần họ.
Vì thế, vấn đề cốt lõi là phải sống các thực hành truyền thống như những cơ hội để gặp gỡ và loan báo Chúa, trước hết là tại các giáo xứ, các hội đoàn và các phong trào. Là những người đã được loan báo Tin Mừng, chúng ta phải vươn ra thế giới và được sai đi để công bố Đức Kitô Phục Sinh, sẵn sàng làm chứng cho niềm vui được biết Tin Mừng và sống Tin Mừng ấy trong tình yêu mến Thiên Chúa và tha nhân. Chính vì lý do này, Đức Thánh Cha Phanxicô đã định nghĩa lòng đạo đức bình dân là “một biểu hiện đích thực của hoạt động truyền giáo tự phát của Dân Thiên Chúa” (Tông huấn Evangelii Gaudium, số 122), và là “cách thể hiện của một đời sống thần học được nuôi dưỡng bởi hoạt động của Chúa Thánh Thần, Đấng đã được tuôn đổ tràn đầy trong lòng chúng ta (x. Rm 5:5)” (sđd., số 125).
Tuy nhiên, tôi muốn tập trung vào một khía cạnh khác trong trình thuật Tin Mừng mà chúng ta vừa nghe, đó là bối cảnh cộng đoàn nơi mầu nhiệm Truyền Tin diễn ra. Như chúng ta đã đề cập, Mẹ Maria trưởng thành trong đức tin nhờ sống trong một cộng đoàn, và sau biến cố Truyền Tin, Mẹ tiếp tục chia sẻ đời sống thường nhật với anh chị em mình. Cuộc gặp gỡ với Thiên Chúa không cô lập Mẹ hay làm Mẹ xa cách người khác. Trái lại, cuộc gặp gỡ ấy biến Mẹ thành người gìn giữ một ân ban đang lớn lên trong Mẹ vì lợi ích của tất cả mọi người, kể cả những người đồng bào của Mẹ và toàn thể nhân loại. Đức tin không chia cách chúng ta; đúng hơn, đức tin liên kết chúng ta với Thiên Chúa và với nhau.
Đây là một điểm quan trọng, đặc biệt trong một thời đại như thời đại của chúng ta, bị ghi đậm dấu bởi những chia rẽ, tổn thương, ngờ vực và những hoàn cảnh khiến con người khó nhận ra nhau là thành viên của cùng một gia đình, là con cái của cùng một Cha.
Trong bối cảnh này, các truyền thống tôn giáo có thể mang lại sự trợ giúp rất lớn, trở thành những không gian nơi con người có thể đến với nhau trong ánh sáng của đức tin và tình yêu thương. Một cuộc rước kiệu có thể giúp những người có quan điểm khác nhau cùng bước đi bên nhau. Một cuộc hành hương có thể đưa cả gia đình trở lại đoàn tụ. Một buổi cử hành có thể đưa cộng đoàn đến với nhau. Một lễ kính thánh bổn mạng có thể trở thành cơ hội để hòa giải, xin tha thứ và khởi đầu lại. Đây là một dấu chỉ có khả năng vượt ra ngoài những ranh giới của một thị trấn nhỏ hay một vùng miền, góp phần lan tỏa văn hóa chung sống, chăm sóc lẫn nhau và hòa bình trên toàn thế giới.
Đó là lý do tôi mời gọi anh chị em biến những lễ hội này thành trường học của tình huynh đệ và bác ái, nơi anh chị em cùng nhau làm việc, cầu nguyện và vui chơi — đồng thời chăm sóc những người túng thiếu — để mọi người đều được hân hoan và hiệp nhất trước nhan Thiên Chúa.
Các truyền thống bình dân, với những biểu tượng và sinh hoạt đặc trưng, thấm đượm các giá trị của sự hiệp thông và tình liên đới Kitô giáo, là một kho tàng vô giá chứa đựng những giáo huấn tốt đẹp, đặc biệt dành cho các thế hệ trẻ. Về điểm này, điều quan trọng là người trẻ cần tham gia vào các hoạt động đó, và những đóng góp của họ phải được đón nhận cũng như trân trọng thông qua việc lắng nghe, cộng tác, và thích ứng với thời đại khi cần thiết. Tương lai của những truyền thống này không chỉ nằm ở việc bảo tồn những gì đã được lưu truyền, mà còn ở việc tiếp tục trao truyền chúng theo cách sống động. Mỗi thế hệ đón nhận một di sản và có trách nhiệm trao lại di sản ấy trong tình trạng được làm phong phú và đổi mới, không sợ mở ra những con đường mới và sử dụng những công cụ mới. Đúng hơn, điều quan trọng là phải giữ gìn thực chất của việc đào luyện, chẳng hạn bằng cách giới thiệu và giúp người trẻ đào sâu sự hiểu biết về lịch sử cứu độ cũng như cuộc đời các thánh, giải thích cho họ ý nghĩa Kitô giáo của các dịp lễ hội, chia sẻ Lời Chúa với họ và dạy họ cử hành đức tin trong Giáo hội (x. Đức Phanxicô, Bài giảng trong Thánh lễ nhân Ngày của các Hội đoàn và Lòng đạo đức bình dân, ngày 5 tháng 5 năm 2013). Mục tiêu là truyền đạt, thông qua các truyền thống, một kinh nghiệm sống động về đời sống Kitô hữu, một đời sống không ngừng lớn lên và được đổi mới quanh bàn thờ, nơi Bí tích Thánh Thể là trung tâm và nguồn mạch của sự sống (x. Lumen Gentium, số 11).
Trên hành trình này, Đức Maria giữ một vị trí đặc biệt. Lòng sùng kính bình dân tại Peru cũng mang đậm nét Thánh Mẫu. Thật vậy, điều này được thể hiện rõ ngay tại Vườn Vatican, nơi năm ngoái tôi đã làm phép bức tranh khảm mô tả các tước hiệu khác nhau mà qua đó Mẹ Maria đồng hành với dân tộc này, chia sẻ những niềm vui cũng như nỗi buồn của họ và dạy họ biết hy vọng.
Tương tự, điều này còn được diễn tả thật đẹp trong bài thánh ca Hanacpachap của nhà truyền giáo Pérez Bocanegra, bài ca ngợi khen và khẩn cầu Đức Trinh Nữ qua những ẩn dụ thi ca vừa sâu sắc về mặt thần học, vừa cụ thể, gắn bó mật thiết với văn hóa và đời sống vùng Andes. Bài thánh ca này, cùng với kiệt tác nghệ thuật tại Nhà thờ Thánh Phêrô Tông đồ ở Andahuaylillas và những ví dụ khác về công cuộc loan báo Tin Mừng đầy sáng tạo và sâu sắc, cho chúng ta thấy rằng mọi hình thức sùng kính chỉ thực sự tìm được ý nghĩa khi quy tụ tất cả mọi người quanh Chúa Giêsu, và theo bước chân Người, dẫn đưa họ về trời. Đó là lý do tại sao tôi muốn phó thác hành trình canh tân lòng sùng kính bình dân cho Đức Trinh Nữ Maria, Nữ Vương Bêlem, là Mẹ và là Đấng Bảo Trợ thành phố Cusco.
Trong ít phút nữa, cùng hiệp nhất trong tinh thần, chúng ta sẽ phó thác hành trình này cho Đức Mẹ và dâng lên Mẹ Hoa hồng vàng, xin Mẹ gìn giữ chúng ta trong trái tim Mẹ, ban bình an cho miền đất này, ban sức mạnh cho những người đang đau khổ và ban cho tất cả chúng ta ân sủng được cùng nhau bước đi trong tình yêu của Con Mẹ. Amen.
[Nguồn: vatican.va]
[Chuyển ngữ: TRI KHOAN 16/11/2026]
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét